New South Wales (NSW) là bang đông dân nhất nước Úc, với Sydney là trung tâm và cộng đồng người Việt lớn ở khu Tây Nam như Cabramatta, Bankstown, Fairfield. Đây là điểm đến quen thuộc của nhiều người Việt mới sang.
Cẩm nang này đi qua những việc quan trọng nhất khi sống ở NSW: giấy tờ, chỗ ở, đi lại, y tế, việc làm, học hành và chi phí — theo trình tự dễ làm cho người mới đến.
Tóm tắt nhanh
- Việc giấy tờ đầu tiên: TFN (mã số thuế), Medicare (nếu đủ điều kiện) và mở tài khoản ngân hàng.
- Đi lại ở NSW dùng thẻ Opal cho tàu, bus, ferry và light rail trên toàn vùng Sydney.
- Khu Tây Nam Sydney (Cabramatta, Bankstown) có cộng đồng và dịch vụ tiếng Việt phong phú.
- Chi phí lớn nhất thường là tiền thuê nhà — chuẩn bị khoảng 6 tuần tiền thuê khi ký hợp đồng.
- Dịch vụ công của NSW xử lý qua Service NSW; nhiều thủ tục làm online.
Thông tin nhanh
- Độ phức tạp: 🟡 Trung bình — cần chuẩn bị giấy tờ cẩn thận
- Thời gian ước tính: Vài tuần đến vài tháng để ổn định
Ai đủ điều kiện?
✅ Đủ điều kiện
- Người Việt mới định cư hoặc chuyển đến NSW
- Du học sinh, người đi làm, gia đình mới sang
- Người chuyển từ bang khác về NSW
❌ Không áp dụng cho
- Không có — cẩm nang dành cho mọi người mới đến NSW
Điều kiện cần có
- Giấy tờ tuỳ thân (hộ chiếu, visa)
- Địa chỉ liên hệ tại NSW
- Tài khoản ngân hàng Úc
- TFN để đi làm hợp pháp
Giấy tờ cần chuẩn bị
Giấy tờ / Tài liệu | Loại | Ghi chú |
|---|
Hộ chiếu & visa | ✅ Bắt buộc |
|
TFN (mã số thuế) | ✅ Bắt buộc |
|
Thẻ Medicare hoặc bảo hiểm OSHC/OVHC | 🔲 Tuỳ chọn |
|
Bằng lái xe (chuyển đổi nếu cần lái xe) | 🔲 Tuỳ chọn |
|
Bằng chứng địa chỉ tại NSW (hợp đồng thuê, hoá đơn) | 🔲 Tuỳ chọn |
|
Quy trình từng bước
- Hoàn tất giấy tờ thiết yếu (Tuần 1–4): Đăng ký TFN qua ATO, đăng ký Medicare nếu đủ điều kiện qua Services Australia, và mở tài khoản ngân hàng Úc. Đây là nền tảng để đi làm, khám bệnh và nhận lương đúng thuế.
- Tìm chỗ ở (2–6 tuần): Quyết định thuê nhà ngắn hạn để ổn định trước, rồi tìm chỗ thuê dài hạn. Khu Tây Nam Sydney được nhiều người Việt chọn vì gần cộng đồng và chợ Việt; khu gần CBD tiện đi làm nhưng đắt hơn.
- Sắm thẻ Opal và làm quen giao thông (1 ngày): Mua thẻ Opal (hoặc dùng thẻ ngân hàng contactless) để đi tàu, bus, ferry và light rail. Tải app Transport NSW để tra tuyến và giờ. Mạng lưới tàu điện kết nối hầu hết khu dân cư với trung tâm Sydney.
- Đăng ký y tế: tìm GP (1–2 tuần): Tìm một phòng khám GP gần nhà, ưu tiên nơi bulk bill nếu bạn có Medicare. Khu đông người Việt có nhiều GP nói tiếng Việt. Đây là nơi khám bệnh thông thường và xin giấy giới thiệu chuyên khoa.
- Tìm việc làm hoặc nhập học (Vài tuần – vài tháng): Chuẩn bị CV theo chuẩn Úc, tìm việc qua Seek, Indeed hoặc cộng đồng. Nếu đi học, hoàn tất nhập học và xác nhận lịch. Một số nghề cần công nhận bằng cấp hoặc giấy phép trước khi làm.
- Làm quen dịch vụ công NSW (Khi cần): Dùng Service NSW cho các thủ tục của bang: đăng ký bằng lái, đăng ký xe, Working with Children Check nếu làm việc với trẻ em. Nhiều dịch vụ làm online qua tài khoản Service NSW.
Chi phí tổng hợp
Khoản chi | Chi phí (AUD) | Ghi chú |
|---|
Thuê nhà (khi ký hợp đồng) | ~6 tuần tiền thuê | Bond 4 tuần + thuê trước 2 tuần |
Thẻ Opal đi lại | Theo lượt + trần ngày/tuần | Có mức trần chi phí mỗi ngày và mỗi tuần |
Sinh hoạt (điện/nước/internet/ăn uống) | Theo nhu cầu | Sydney thuộc nhóm chi phí cao của Úc |
Khám GP | $0 nếu bulk bill | Hoặc gap fee nếu phòng khám tính phí |
Lời khuyên từ chuyên gia
💡 💬 Lời khuyên từ chuyên gia: "Người mới đến NSW hay dồn quá nhiều việc vào tuần đầu. Hãy ưu tiên ba thứ trước: TFN, một tài khoản ngân hàng và một chỗ ở tạm ổn định. Có ba thứ đó rồi, mọi việc còn lại — Medicare, GP, việc làm — sẽ trôi chảy hơn nhiều." — Biên tập viên, tintuc.com.au.
Sai lầm thường gặp
⚠️ Chậm đăng ký TFN — Hậu quả: Bị trừ thuế ở mức cao nhất khi đi làm. ✅ Cách tránh: Nộp TFN ngay tuần đầu qua ATO — miễn phí.
⚠️ Ký hợp đồng thuê nhà vội mà chưa hiểu khu vực — Hậu quả: Đi lại bất tiện, chi phí cao hoặc xa cộng đồng. ✅ Cách tránh: Thuê ngắn hạn trước, tìm hiểu khu rồi mới ký dài hạn.
⚠️ Không tìm GP cho tới khi bệnh — Hậu quả: Phải vào cấp cứu cho việc lẽ ra GP xử lý được. ✅ Cách tránh: Đăng ký một GP/phòng khám sớm khi còn khoẻ.
⚠️ Bỏ qua Service NSW cho thủ tục của bang — Hậu quả: Tốn thời gian đi lại, làm sai quy trình. ✅ Cách tránh: Tạo tài khoản Service NSW và làm thủ tục online khi có thể.
Lưu ý quan trọng
⚠️ Cảnh giác lừa đảo người mới đến: Kẻ lừa đảo nhắm vào người mới sang chưa quen hệ thống: giả danh cơ quan chính phủ đòi nộp phạt, thu phí làm TFN/Medicare (vốn miễn phí), hoặc lừa đặt cọc nhà ma. Luôn kiểm tra qua kênh .gov.au chính thức.
Liên kết & tài nguyên chính thức
ℹ️
🔗 Liên kết chính thức: Service NSW — Dịch vụ công & đi lại tại NSW
ℹ️
🔗 Liên kết chính thức: Transport for NSW — Opal — Dịch vụ công & đi lại tại NSW
Chọn khu vực sống ở NSW
NSW rất rộng, nên chọn khu vực ảnh hưởng lớn đến chi phí và chất lượng sống. Khu Tây Nam Sydney như Cabramatta, Bankstown, Fairfield, Canley Vale là "thủ phủ" cộng đồng người Việt — có chợ Việt, hàng quán, dịch vụ và GP nói tiếng Việt, tiền thuê thường dễ chịu hơn khu gần biển.
Khu gần CBD (Inner West, City) tiện đi làm và đi học nhưng đắt hơn nhiều. Vùng Western Sydney (Parramatta, Liverpool, Penrith) cân bằng giữa giá và tiện ích, đang phát triển nhanh. Nếu học/làm ở vùng regional NSW như Wollongong, Newcastle, chi phí thấp hơn Sydney đáng kể.
Khu vực | Đặc điểm |
|---|
Tây Nam Sydney (Cabramatta, Bankstown) | Đông người Việt, dịch vụ tiếng Việt, giá hợp lý |
Inner West / gần CBD | Tiện đi làm/học, giá cao |
Western Sydney (Parramatta, Liverpool) | Cân bằng giá – tiện ích, phát triển nhanh |
Regional (Wollongong, Newcastle) | Chi phí thấp hơn, ít lựa chọn dịch vụ Việt hơn |
Tham khảo định hướng; hãy đi xem thực tế trước khi quyết định.
Học hành và trường lớp ở NSW
Nếu bạn có con nhỏ, trẻ trong độ tuổi đi học được học tại trường công NSW. Bạn ghi danh theo khu vực (catchment) của địa chỉ nhà, nên nơi ở ảnh hưởng tới trường con học. Department of Education NSW có trang tra cứu trường theo địa chỉ và hướng dẫn ghi danh cho học sinh mới đến.
Với người lớn muốn học nghề hoặc nâng cao tiếng Anh, hệ thống TAFE NSW cung cấp nhiều khoá thực hành và chương trình tiếng Anh. Một số khoá tiếng Anh (như AMEP) dành cho người mới định cư đủ điều kiện có thể miễn phí — kiểm tra điều kiện theo loại visa của bạn.
ℹ️ Du học sinh phải tuân thủ điều kiện visa về việc học và giờ làm thêm. Luôn kiểm tra điều kiện visa hiện hành trước khi nhận việc.
Việc làm và công nhận bằng cấp ở NSW
Để đi làm hợp pháp, bạn cần TFN và quyền làm việc theo visa. Tìm việc qua Seek, Indeed, Jora, hoặc qua cộng đồng và bảng tin địa phương ở khu người Việt. Chuẩn bị một CV ngắn gọn theo chuẩn Úc (1–2 trang, tập trung kỹ năng và kết quả) và một cover letter ngắn cho từng vị trí.
Một số nghề có quản lý (kế toán, điều dưỡng, kỹ sư, nghề trade…) yêu cầu công nhận bằng cấp hoặc giấy phép hành nghề trước khi làm đúng nghề. Trong thời gian chờ công nhận, nhiều người làm việc tạm ở ngành dịch vụ, bán lẻ hay nhà hàng để ổn định tài chính. Tìm hiểu cơ quan công nhận nghề của bạn để có lộ trình rõ ràng.
- Luôn kiểm tra quyền làm việc theo visa trước khi nhận việc.
- Biết mức lương tối thiểu và quyền lợi cơ bản của người lao động ở Úc.
- Giữ payslip để theo dõi lương, thuế và super được đóng đúng.
- Cảnh giác việc trả "tiền mặt dưới bàn" thấp hơn luật — dễ bị bóc lột.
Bước tiếp theo
- Hoàn tất checklist TFN trước tiên.
- Đọc hướng dẫn thuê nhà lần đầu để chuẩn bị hồ sơ.
Câu hỏi thường gặp
Sống ở NSW mất bao lâu để ổn định?
Thường vài tuần đến vài tháng. Giấy tờ thiết yếu như TFN và tài khoản ngân hàng làm xong trong tuần đầu; tìm chỗ ở dài hạn và việc làm mất lâu hơn. Người có sẵn cộng đồng hỗ trợ ở khu Tây Nam Sydney thường ổn định nhanh hơn.
Chi phí sống ở NSW là bao nhiêu?
Sydney thuộc nhóm đắt đỏ nhất nước Úc, chủ yếu do tiền thuê nhà. Khi ký hợp đồng thuê, bạn cần khoảng 6 tuần tiền thuê. Chi phí đi lại, điện nước và ăn uống tuỳ lối sống và khu vực; ở xa trung tâm thường rẻ hơn đáng kể.
Cần chuẩn bị giấy tờ gì khi đến NSW?
Quan trọng nhất là hộ chiếu, visa và TFN để đi làm. Nên có thêm Medicare (nếu đủ điều kiện) hoặc bảo hiểm, và bằng chứng địa chỉ tại NSW. Nếu cần lái xe, chuẩn bị chuyển đổi bằng lái theo quy định của NSW.
Khu nào đông người Việt ở NSW?
Khu Tây Nam Sydney là nơi tập trung đông người Việt nhất: Cabramatta, Bankstown, Fairfield, Canley Vale. Ở đây có chợ Việt, nhà hàng, dịch vụ và GP nói tiếng Việt, rất tiện cho người mới sang cần hỗ trợ bằng tiếng mẹ đẻ.
Đi lại ở NSW dùng gì?
Dùng thẻ Opal hoặc thẻ ngân hàng contactless cho tàu, bus, ferry và light rail khắp vùng Sydney. Có mức trần chi phí mỗi ngày và mỗi tuần nên đi nhiều không lo phí tăng vô hạn. Tải app Transport NSW để tra tuyến và giờ chạy.
Tôi có cần đổi bằng lái xe khi sống ở NSW không?
Nếu bạn định cư lâu dài và muốn lái xe, thường phải chuyển sang bằng lái NSW trong thời hạn quy định sau khi trở thành thường trú. Người có visa tạm trú có thể lái bằng bằng nước ngoài kèm bản dịch trong một thời gian. Kiểm tra quy định cụ thể trên Service NSW theo loại visa của bạn.
Mở tài khoản ngân hàng ở NSW có khó không?
Không khó. Nhiều ngân hàng lớn cho phép mở tài khoản online trước khi sang, hoặc tại chi nhánh với hộ chiếu và giấy tờ. Trong những tuần đầu, ngân hàng thường chỉ cần hộ chiếu; sau đó bạn bổ sung địa chỉ và TFN để áp đúng thuế trên lãi tiết kiệm.
NSW có hệ thống dịch vụ công và cộng đồng người Việt phát triển, nên người mới đến có nhiều nguồn hỗ trợ. Ưu tiên giấy tờ thiết yếu trước, rồi từ từ ổn định chỗ ở, y tế và việc làm.
Bắt đầu từ việc đầu tiên? Xem checklist TFN cho người mới
