Centrelink là cái tên bạn sẽ nghe rất nhiều khi sống ở Úc. Đây là cơ quan thuộc Services Australia, chuyên chi trả các khoản trợ cấp của chính phủ liên bang — từ trợ cấp thất nghiệp, trợ cấp nuôi con đến hưu trí.
Bài này giải thích Centrelink & trợ cấp là gì, hoạt động ra sao, ai đủ điều kiện và những lầm tưởng phổ biến mà người Việt mới sang hay mắc phải.
Tóm tắt nhanh
- Centrelink thuộc Services Australia, chi trả trợ cấp liên bang qua tài khoản myGov.
- Các khoản phổ biến: JobSeeker (thất nghiệp), Family Tax Benefit (nuôi con), Age Pension (hưu trí), Child Care Subsidy.
- Hầu hết trợ cấp yêu cầu là thường trú nhân/công dân và xét thu nhập, tài sản (means test).
- Người mới có PR (từ 1/1/2019) thường phải chờ tới 4 năm — gọi là "newly arrived resident's waiting period" (NARWP).
- Khai báo thu nhập trung thực và đúng hạn để tránh bị truy thu (debt) về sau.
Centrelink là gì?
📖 Centrelink: Bộ phận của Services Australia chịu trách nhiệm đánh giá điều kiện và chi trả các khoản trợ cấp, phúc lợi xã hội của chính phủ Úc cho cá nhân và gia đình.
💡 🗣️ Nói đơn giản nhất có thể: Centrelink giống như "quỹ an sinh xã hội" của Úc: nếu bạn thất nghiệp, nuôi con nhỏ, đi học, khuyết tật hoặc về hưu, đây là nơi nộp đơn xin hỗ trợ tài chính.
💡 💡 Hình dung đơn giản: Nếu coi nước Úc như một công ty lớn lo cho dân, thì Centrelink là "phòng phúc lợi" — bạn nộp hồ sơ chứng minh hoàn cảnh, họ xét và trả tiền hằng hai tuần (fortnight).
Khi nào bạn cần dùng?
- Khi bạn mất việc hoặc tìm việc và cần JobSeeker Payment.
- Khi bạn có con nhỏ và cần Family Tax Benefit hoặc Child Care Subsidy.
- Khi bạn đến tuổi hưu và xét Age Pension, hoặc khi đi học và xét Austudy/Youth Allowance.
Centrelink & trợ cấp là gì?
Centrelink là một trong ba "mảng" lớn của Services Australia (cùng với Medicare và Child Support). Nhiệm vụ của Centrelink là quản lý hơn một chục loại trợ cấp khác nhau, mỗi loại có điều kiện riêng về tuổi, hoàn cảnh, thu nhập và tài sản.
Với người Việt, hai khái niệm cần phân biệt rõ: "trợ cấp" (payment) là tiền chi trả định kỳ, còn "thẻ ưu đãi" (concession card) giúp giảm giá thuốc, đi lại, hoá đơn. Nhiều người đủ điều kiện thẻ ưu đãi dù chưa đủ điều kiện nhận tiền mặt.
- JobSeeker Payment — hỗ trợ khi thất nghiệp, đang tìm việc.
- Family Tax Benefit (Part A & B) — hỗ trợ gia đình nuôi con.
- Age Pension — hưu trí cho người đủ tuổi (hiện 67 tuổi).
- Child Care Subsidy — trợ giá gửi trẻ.
- Carer Payment / Disability Support Pension — chăm sóc / khuyết tật.
Cách hoạt động ở Úc
Mọi giao dịch với Centrelink ngày nay đều xoay quanh tài khoản myGov. Bạn tạo myGov, liên kết (link) với Centrelink, rồi nộp đơn, tải giấy tờ, khai báo thu nhập và xem thư từ — tất cả online. Một số việc vẫn cần gọi điện hoặc đến văn phòng trực tiếp.
Sau khi nộp đơn, Centrelink xét điều kiện qua "income test" (kiểm tra thu nhập) và "assets test" (kiểm tra tài sản). Trợ cấp thường trả mỗi hai tuần. Bạn có nghĩa vụ báo cáo thu nhập (reporting) đều đặn; khai sai hoặc chậm có thể dẫn tới nợ phải hoàn trả.
💡 Tạo myGov và lấy mã CRN (Customer Reference Number) càng sớm càng tốt — kể cả khi chưa xin trợ cấp — vì CRN cũng cần cho Medicare và nhiều dịch vụ khác.
Ai cần quan tâm
Không phải ai cũng đủ điều kiện. Phần lớn trợ cấp yêu cầu bạn là công dân Úc hoặc thường trú nhân, đang sống ở Úc. Người giữ visa tạm trú (du học, lao động tạm thời) thường KHÔNG đủ điều kiện các khoản chính như JobSeeker.
Với người vừa có PR, rào cản lớn nhất là thời gian chờ. Nếu bạn nhận visa thường trú từ ngày 1/1/2019 trở đi, JobSeeker và Family Tax Benefit Part A áp dụng "newly arrived resident's waiting period" lên tới 4 năm; Parental Leave Pay là 2 năm. Có một số trường hợp được miễn.
Đối tượng | Thường đủ điều kiện? | Lưu ý |
|---|
Công dân Úc | Có | Xét thu nhập/tài sản như mọi người |
Thường trú nhân (PR) mới | Có nhưng phải chờ | NARWP tới 4 năm với nhiều khoản |
Du học sinh | Hầu như không | Visa tạm trú không đủ điều kiện |
Người giữ visa lao động tạm | Hầu như không | Trừ một số visa & trường hợp đặc biệt |
Tổng quát — kiểm tra điều kiện từng khoản tại servicesaustralia.gov.au.
Quyền lợi và chi phí
Nộp đơn Centrelink hoàn toàn miễn phí — bạn không phải trả tiền cho việc xin trợ cấp, và cũng không nên trả phí cho ai "làm hồ sơ giúp" với lời hứa bao đậu. Chi phí thật sự là thời gian: gom giấy tờ, chứng minh hoàn cảnh và theo dõi báo cáo định kỳ.
Mức trợ cấp thay đổi theo hoàn cảnh và được điều chỉnh hai lần mỗi năm (20/3 và 20/9). Vì vậy bài này không nêu con số cứng — hãy dùng công cụ "Payment and Service Finder" trên trang Services Australia để ước tính mức cụ thể cho trường hợp của bạn.
- Chi phí nộp đơn: Miễn phí
- Tần suất chi trả: Mỗi 2 tuần (fortnight)
- Điều chỉnh mức: 20/3 và 20/9 hằng năm
- Công cụ ước tính: Payment and Service Finder
So với ở Việt Nam
Ở Việt Nam, an sinh xã hội chủ yếu gắn với bảo hiểm xã hội (đóng mới hưởng) và một số trợ cấp hộ nghèo. Ở Úc, nhiều khoản Centrelink mang tính phúc lợi chung từ thuế, không đòi bạn phải "đóng trước" — nhưng đổi lại là điều kiện cư trú và kiểm tra thu nhập/tài sản chặt chẽ.
Điểm khác biệt lớn nữa là tính minh bạch và nghĩa vụ khai báo. Hệ thống Úc đối chiếu dữ liệu thu nhập với ATO; vì vậy việc khai báo trung thực rất quan trọng để tránh nợ truy thu.
ℹ️ Khác biệt cốt lõi: Việt Nam: thiên về bảo hiểm "đóng-hưởng". Úc: phúc lợi từ thuế + kiểm tra điều kiện (means-tested) + nghĩa vụ báo cáo thu nhập định kỳ.
Lầm tưởng phổ biến
⚠️ Cảnh giác: Không có "dịch vụ bao đậu trợ cấp". Centrelink xét theo điều kiện khách quan; ai hứa chắc chắn được tiền để thu phí thường là lừa đảo.
- "Cứ có PR là được tiền ngay" — sai, đa số phải chờ tới 4 năm (NARWP).
- "Du học sinh xin được JobSeeker" — sai, visa tạm trú hầu như không đủ điều kiện.
- "Không cần khai thu nhập nếu nhận tiền mặt" — sai, vẫn phải khai, đối chiếu với ATO.
Nên và không nên
✅ Nên làm
- Tạo myGov và lấy CRN sớm
- Dùng Payment and Service Finder để xem khoản phù hợp
- Khai báo thu nhập đúng hạn mỗi kỳ
- Dùng dịch vụ thông dịch miễn phí khi cần
❌ Không nên làm
- Đừng trả phí cho "dịch vụ bao đậu trợ cấp"
- Đừng khai thu nhập sai để được nhiều hơn
- Đừng bỏ qua thư từ trong myGov
- Đừng cho rằng cứ có PR là nhận tiền ngay
Tương đương ở các nước
Quốc gia | Tương đương | Điểm khác biệt |
|---|
Việt Nam | Bảo hiểm xã hội & trợ cấp hộ nghèo | Úc thiên về phúc lợi từ thuế, means-tested, không đòi đóng trước |
Lầm tưởng thường gặp
⚠️ Lầm tưởng 1: "Có PR là nhận trợ cấp ngay.":
✅ ✅ Thực tế: Với visa thường trú cấp từ 1/1/2019, JobSeeker và FTB Part A có thời gian chờ tới 4 năm (NARWP); chỉ một số trường hợp được miễn.
⚠️ Lầm tưởng 2: "Nhận trợ cấp thì không cần khai thuế.":
✅ ✅ Thực tế: Một số khoản Centrelink tính vào thu nhập chịu thuế; bạn vẫn có thể phải khai thuế và dữ liệu được đối chiếu với ATO.
Xem thêm
Câu hỏi thường gặp
Centrelink & trợ cấp là gì?
Centrelink là bộ phận của Services Australia chuyên xét và chi trả các khoản trợ cấp liên bang của Úc như JobSeeker, Family Tax Benefit, Age Pension. Mọi giao dịch chủ yếu qua tài khoản myGov, trả tiền theo chu kỳ hai tuần.
Ai đủ điều kiện sử dụng?
Phần lớn trợ cấp yêu cầu bạn là công dân Úc hoặc thường trú nhân đang sống ở Úc, có thu nhập và tài sản dưới ngưỡng quy định. Người mới có PR thường phải chờ tới 4 năm (NARWP); du học sinh và visa tạm trú hầu như không đủ điều kiện.
Centrelink & trợ cấp khác gì so với ở Việt Nam?
Ở Việt Nam, an sinh chủ yếu gắn với bảo hiểm xã hội "đóng mới hưởng". Ở Úc, nhiều khoản là phúc lợi từ thuế, không đòi đóng trước nhưng xét điều kiện cư trú, thu nhập và tài sản chặt chẽ, kèm nghĩa vụ khai báo định kỳ.
Tôi cần gì để bắt đầu với Centrelink?
Bạn cần một tài khoản myGov, giấy tờ tuỳ thân để chứng minh danh tính, và mã CRN do Centrelink cấp. Sau đó liên kết Centrelink vào myGov, nộp đơn online và tải giấy tờ chứng minh hoàn cảnh.
Nhận nhầm tiền Centrelink thì sao?
Nếu bạn nhận nhiều hơn mức được hưởng (do khai sai hoặc thay đổi hoàn cảnh chưa báo), Centrelink sẽ lập khoản nợ (debt) và yêu cầu hoàn trả. Vì vậy hãy báo ngay khi thu nhập hay hoàn cảnh thay đổi.
Bài viết mang tính thông tin chung, không phải tư vấn tài chính, thuế hay phúc lợi cá nhân. Mức trợ cấp, ngưỡng thu nhập, lệ phí và quy định thay đổi thường xuyên (thường vào 1/7 và 20/3, 20/9 hằng năm) — hãy xác nhận tại Services Australia, ATO hoặc gặp kế toán/đại lý thuế đã đăng ký (registered tax agent). Cập nhật 6/2026.
Sẵn sàng nộp đơn? Xem hướng dẫn xin trợ cấp từng bước
