Carbon dioxide tăng cao đe dọa loài thụ phấn lớn: Nghiên cứu mới và tác động toàn cầu

Các loài thụ phấn, những sinh vật nhỏ bé nhưng đóng vai trò then chốt trong môi trường tự nhiên và an ninh lương thực của chúng ta, đang phải đối mặt với một mối đe dọa ngày càng tăng từ biến đổi khí hậu. Một nghiên cứu mới đây đã chỉ ra rằng, ngoài nhiệt độ, nồng độ carbon dioxide (CO₂) gia tăng trong khí quyển cũng đang đe dọa nghiêm trọng đến sự sống còn của các loài thụ phấn, đặc biệt là những loài ong có kích thước lớn.

Vai trò không thể thiếu của loài thụ phấn và cuộc khủng hoảng hiện hữu

Ong, ruồi, ong bắp cày, bướm đêm, bướm và một số loài chim ăn mật là những 'kiến trúc sư' thầm lặng của hệ sinh thái. Chúng giúp thực vật sinh sản, duy trì sự khỏe mạnh của các hệ sinh thái và đảm bảo nguồn cung cấp cây trồng lương thực thiết yếu cho con người. Tuy nhiên, trên khắp Úc và toàn cầu, chúng ta đang chứng kiến một cuộc khủng hoảng về loài thụ phấn. Nhiều yếu tố đã góp phần vào tình trạng này, bao gồm sự mất mát và suy thoái môi trường sống tự nhiên, sự du nhập của các loài ngoại lai như ong mật châu Âu, và việc sử dụng rộng rãi thuốc trừ sâu phổ rộng. Giờ đây, biến đổi khí hậu, với sự gia tăng của khí nhà kính do con người tạo ra như CO₂, đang nổi lên như một yếu tố then chốt khác.

CO₂ tăng cao: Mối hiểm họa đặc biệt cho những loài ong lớn

Trong khi các nghiên cứu trước đây thường tập trung vào tác động của sự thay đổi nhiệt độ đối với ong, nghiên cứu mới này đã mang đến một góc nhìn quan trọng khác: nồng độ CO₂ tăng cao cũng đang đẩy các loài thụ phấn vào tình thế nguy hiểm. Điều đáng chú ý là những loài ong có kích thước lớn lại là nhóm dễ bị tổn thương nhất. Nghiên cứu đã phát hiện ra rằng, ở những khu vực có nồng độ CO₂ cao, quần thể của các loài ong lớn – bao gồm cả các loài như Bombus asiaticus và Xylocopa pubescens – có xu hướng nhỏ hơn và ít đa dạng về mặt di truyền hơn. Ngược lại, các loài thụ phấn có thân hình nhỏ hơn thậm chí có thể phát triển tốt hơn trong môi trường có CO₂ cao hơn. Mặc dù nghiên cứu này được thực hiện ở Pakistan, nhưng các nhà khoa học nhấn mạnh rằng những phát hiện này có liên quan trực tiếp đến mạng lưới thụ phấn ở Úc và trên toàn thế giới, do nồng độ CO₂ đang tăng lên trên quy mô toàn cầu.

Cơ chế tác động của CO₂ và bối cảnh Úc

Vậy CO₂ tăng cao ảnh hưởng đến các loài thụ phấn như thế nào? Một trong những cơ chế chính là làm giảm lượng protein có trong phấn hoa. Bên cạnh đó, việc có nhiều CO₂ hơn trong khí quyển cũng có thể làm thay đổi thành phần hóa học của mật hoa, ví dụ như làm giảm lượng đường. Cả hai yếu tố này đều đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển và khả năng sống sót của các loài thụ phấn. Một số nghiên cứu khác cũng gợi ý rằng nồng độ CO₂ cao hơn có thể tác động đến chức năng cơ thể của các loài thụ phấn, chẳng hạn như đẩy nhanh tốc độ phân giải chất béo của chúng. Trong bối cảnh toàn cầu, Úc, với vị thế là nước xuất khẩu nhiên liệu hóa thạch lớn thứ hai thế giới, cũng đang góp phần vào việc gia tăng nồng độ CO₂ trong khí quyển. Điều này càng làm tăng thêm mối lo ngại về tác động đối với hệ sinh thái và an ninh lương thực của chính đất nước này.