Houthi phong tỏa biển Saudi Arabia: Nguy cơ leo thang căng thẳng Mỹ-Iran và tác động toàn cầu

Lực lượng Houthi ở Yemen vừa tuyên bố phong tỏa hàng hải đối với Saudi Arabia, động thái được cho là có thể mở ra mặt trận mới trong cuộc đối đầu giữa Hoa Kỳ và Iran. Tuyên bố này được đưa ra trong bối cảnh các nỗ lực ngoại giao nhằm cứu vãn thỏa thuận tạm thời giữa Washington và Tehran đang gặp nhiều thách thức, đồng thời làm dấy lên lo ngại về nguồn cung năng lượng và thương mại toàn cầu.

Houthi tuyên bố phong tỏa, gia tăng áp lực khu vực

Trong một diễn biến gây chú ý, lực lượng Houthi, một nhóm vũ trang được Iran hậu thuẫn tại Yemen, đã tuyên bố áp đặt lệnh phong tỏa hàng hải đối với Saudi Arabia. Tuyên bố này được đưa ra bởi lực lượng vũ trang Houthi, nhấn mạnh đây là một "lệnh cấm vận hàng hải chống lại kẻ thù Saudi phạm tội, dựa trên nguyên tắc 'mắt đền mắt' và có hiệu lực ngay lập tức". Houthi cho biết hành động này nhằm đáp trả cái mà họ gọi là "cuộc bao vây bất công và áp bức" mà chính quyền Saudi đã áp đặt lên Yemen. Động thái này của Houthi không chỉ làm gia tăng căng thẳng trong khu vực mà còn có nguy cơ mở ra một mặt trận mới trong cuộc đối đầu rộng lớn hơn giữa Hoa Kỳ và Iran. Nó diễn ra bất chấp những dấu hiệu cho thấy Iran và Hoa Kỳ mong muốn nối lại các kênh ngoại giao để ngăn chặn một chu kỳ tấn công leo thang, vốn đã gần như phá hủy một thỏa thuận tạm thời mong manh được ký kết vào tháng trước.

Nỗ lực ngoại giao giữa bối cảnh căng thẳng leo thang

Giữa lúc Houthi đưa ra tuyên bố cứng rắn, các nỗ lực ngoại giao vẫn đang được tiến hành để tìm kiếm một giải pháp. Bộ Ngoại giao Iran cho biết các nhà trung gian đã trình bày "những đề xuất" cho Iran, cho thấy các kênh liên lạc ngoại giao vẫn hoạt động, nhưng không cung cấp thêm chi tiết. Một quan chức cấp cao của Iran cũng tiết lộ vào thứ Hai rằng Iran đã nhận được đề xuất từ các nhà trung gian về một lệnh ngừng bắn kéo dài 10 ngày. Đề xuất này nhằm mục đích cứu vãn thỏa thuận tạm thời, vốn được kỳ vọng sẽ mở đường cho một thỏa thuận lâu dài để chấm dứt cuộc xung đột bắt đầu vào ngày 28 tháng 2 với các cuộc tấn công của Mỹ-Israel vào Iran. Tuy nhiên, cả Bộ Ngoại giao Iran lẫn quan chức cấp cao đều không cung cấp thông tin chi tiết về các cuộc thảo luận ngừng bắn tiềm năng này. Trong một diễn biến liên quan, hai nguồn tin chính phủ Pakistan cho biết riêng rẽ rằng Bộ trưởng Nội vụ Iran Eskandar Momeni đã đề nghị Pakistan nối lại vai trò trung gian trong cuộc xung đột, cho thấy sự cấp thiết của việc tìm kiếm một lối thoát ngoại giao.

Tác động tiềm ẩn đến kinh tế toàn cầu và người Việt tại Úc

Tuyên bố phong tỏa của Houthi đã ngay lập tức gây ra những lo ngại sâu sắc về nguồn cung năng lượng và thương mại toàn cầu. Giá dầu đã tăng nhẹ sau tuyên bố của Houthi nhưng sau đó giảm trở lại khi các nhà giao dịch vẫn hy vọng vào một bước đột phá ngoại giao. Tuy nhiên, chi phí bảo hiểm vận chuyển hàng hóa qua Biển Đỏ đã tăng lên do những rủi ro gia tăng đối với tàu thuyền thương mại. Điều đáng chú ý là Iran đã gây áp lực buộc Houthi phải đóng cửa eo biển Bab el-Mandeb, cửa ngõ chiến lược vào Biển Đỏ, nếu Hoa Kỳ tiếp tục tấn công cơ sở hạ tầng điện của Iran. Việc đóng cửa hoàn toàn eo biển Bab el-Mandeb sẽ làm giảm 7% nguồn cung dầu toàn cầu, vì hầu hết các chuyến xuất khẩu dầu của Saudi Arabia sẽ không thể rời khỏi khu vực. Sự gián đoạn này sẽ làm trầm trọng thêm tình trạng cắt giảm lớn nguồn cung dầu từ cuộc xung đột ở Vùng Vịnh, vốn đã làm giảm 10% nguồn cung toàn cầu. Đối với cộng đồng người Việt tại Úc, mặc dù cuộc xung đột này diễn ra ở một khu vực địa lý xa xôi, nhưng những tác động kinh tế vĩ mô của nó có thể gián tiếp ảnh hưởng đến đời sống hàng ngày. Giá dầu tăng cao sẽ dẫn đến chi phí vận chuyển hàng hóa tăng, từ đó có thể làm tăng giá cả hàng tiêu dùng, nhiên liệu và dịch vụ tại Úc. Điều này có thể gây áp lực lên chi phí sinh hoạt của mọi người dân, bao gồm cả cộng đồng người Việt, trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu vốn đã phải đối mặt với nhiều thách thức.