Mỹ và Iran nối lại đàm phán về eo biển Hormuz trong bối cảnh căng thẳng leo thang

Tình hình khu vực Vùng Vịnh tiếp tục là tâm điểm chú ý của cộng đồng quốc tế, đặc biệt là cuộc đối đầu dai dẳng giữa Mỹ và Iran. Dù lệnh ngừng bắn giữa hai bên đã đổ vỡ và các hành động thù địch leo thang, cả Washington và Tehran vẫn đang nỗ lực tìm kiếm giải pháp cho bế tắc tại eo biển Hormuz, một tuyến đường hàng hải chiến lược toàn cầu.

Nỗ lực ngoại giao giữa lòng căng thẳng

Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi đã đến Oman để thảo luận về việc đảm bảo an toàn cho các tàu thuyền qua eo biển Hormuz. Phía Washington đang tìm kiếm một cam kết công khai từ Iran về việc tự do và an toàn đi lại qua tuyến đường huyết mạch này. Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm thứ Sáu cho biết Mỹ và Iran đã đồng ý tiếp tục đối thoại, bất chấp sự leo thang thù địch trong tuần này và việc ông tuyên bố chấm dứt lệnh ngừng bắn đạt được trước đó giữa hai bên. Mặc dù không có báo cáo về các cuộc tấn công mới vào thứ Sáu hoặc đầu thứ Bảy, một nguồn tin cấp cao của Iran nói với Reuters rằng đã có sự đồng thuận về một cuộc gọi giữa Iran, Mỹ, Qatar và Pakistan, với các nhà hòa giải đang cố gắng sắp xếp cuộc gọi này diễn ra vào thứ Bảy, trong khi Ngoại trưởng Araqchi đang ở Oman.

Bối cảnh leo thang và vai trò trung gian của Oman

Tình hình bất ổn ở Vùng Vịnh đã lan rộng và đẩy giá dầu trên toàn thế giới lên cao kể từ khi Mỹ và Israel thực hiện các cuộc không kích vào Iran vào ngày 28 tháng 2. Tuần trước, ba tàu chở dầu thương mại của Qatar và Ả Rập Xê Út đã bị tấn công, khiến Mỹ đáp trả bằng các cuộc tấn công vào các địa điểm của Iran. Ngay sau đó, Iran cũng phản ứng bằng các cuộc tấn công vào các địa điểm quân sự của Mỹ ở các quốc gia Vùng Vịnh. Ngoại trưởng Araqchi đã cáo buộc Hoa Kỳ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn. Về phần mình, Mỹ đã thu hồi giấy phép cho phép bán dầu thô của Iran vào thứ Ba, sau khi các tàu bị tấn công. Oman đang đóng vai trò trung gian quan trọng trong việc tìm kiếm giải pháp cho cuộc xung đột này, vốn đang gây ra sự bất an đáng kể trong khu vực.

Những cáo buộc và triển vọng đàm phán

Trong một bài đăng trên nền tảng X, Ngoại trưởng Araqchi nhấn mạnh rằng "chỉ có thể có sự tuân thủ lẫn nhau" từ cả hai phía. Dù Iran chưa nhận trách nhiệm về các vụ tấn công tàu, các nhà phân tích cho rằng Tehran sử dụng những hành động như vậy để tạo lợi thế trong đàm phán. Tuy nhiên, các quan chức cấp cao của Mỹ nói với các phóng viên hôm thứ Sáu rằng Iran đã thông báo với các quan chức Mỹ rằng các cuộc tấn công gần đây vào hoạt động vận chuyển ở eo biển là do "một phần lỗi trong hệ thống của họ", những bình luận dường như nhằm xoa dịu căng thẳng. Theo báo cáo của CBS News và đối tác BBC tại Anh, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance, Ngoại trưởng Marco Rubio, đặc phái viên Steve Witkoff và con rể của Tổng thống Trump, Jared Kushner, dự kiến sẽ dẫn đầu các cuộc đàm phán vào thứ Bảy với Ngoại trưởng Araqchi. Tuy nhiên, hãng thông tấn Fars của Iran sau đó dẫn lời một nguồn tin cho biết sẽ không có đàm phán nào diễn ra cho đến khi Mỹ rút khỏi các lập trường của mình.