Quyền dân sự tại Úc: Những quyền cơ bản mọi cư dân cần biết

Mọi người sống tại Úc — không phân biệt quốc tịch hay visa — đều có những quyền cơ bản được pháp luật bảo vệ.

Nhiều người Việt mới đến không biết quyền của mình và dễ bị lợi dụng bởi người sử dụng lao động, chủ nhà hoặc cơ quan chức năng.

Tóm tắt nhanh

• Quyền im lặng khi bị cảnh sát thẩm vấn — không bắt buộc trả lời ngoài tên và địa chỉ.
• Quyền tiếp cận phiên dịch miễn phí trong mọi thủ tục pháp lý.
• Quyền không bị phân biệt đối xử ở nơi làm việc, nhà ở và dịch vụ công.
• Mọi cư dân được tiếp cận Legal Aid khi không đủ khả năng thuê luật sư.

Quyền khi làm việc với cảnh sát

• Hỏi: "Tôi có đang bị bắt không?" — cảnh sát phải trả lời rõ ràng
• Yêu cầu phiên dịch nếu không hiểu tiếng Anh
• Không phải cho cảnh sát xem điện thoại nếu không có lệnh tòa
• Gọi luật sư trước khi trả lời bất kỳ câu hỏi nào

Quyền tại nơi làm việc

• Fair Work: Bảo vệ lương, giờ làm, nghỉ phép — fairwork.gov.au
• SafeWork: Bảo vệ an toàn lao động — sử dụng 1300 306 090
• Legal Aid: Tư vấn miễn phí — tìm theo tiểu bang

Câu hỏi thường gặp

Tôi có visa tạm trú — có đầy đủ quyền lao động không?

Hầu hết visa tạm trú cho phép làm việc và được Fair Work bảo vệ như công dân Úc.

Bị chủ nhà đuổi không đúng luật thì làm gì?

Liên hệ Fair Trading (tiểu bang) hoặc NCAT (NSW) / VCAT (VIC) để giải quyết tranh chấp thuê nhà miễn phí.

Xem thêm pháp luật Úc