Khi đi làm ở Úc, hai thứ quan trọng nhất bạn cần hiểu là mức lương được trả và hợp đồng lao động ràng buộc quyền lợi của bạn. Hệ thống lao động Úc bảo vệ người lao động khá chặt qua luật liên bang.
Bài này giải thích lương & hợp đồng lao động ở Úc hoạt động thế nào, mức lương tối thiểu năm 2026, các loại việc làm và những quyền lợi cơ bản bạn được hưởng.
Tóm tắt nhanh
- Lương tối thiểu quốc gia từ 1/7/2026 là $26,44/giờ; lao động casual được cộng 25% loading.
- Phần lớn người lao động được "award" (thoả ước ngành) bảo vệ với mức lương và điều kiện riêng.
- Có 3 loại việc làm chính: toàn thời gian, bán thời gian và casual — quyền lợi khác nhau.
- National Employment Standards (NES) quy định 11 quyền tối thiểu áp dụng cho mọi người.
- Hợp đồng có thể bằng văn bản hay lời nói, nhưng không được thấp hơn luật và award.
Lương & hợp đồng lao động là gì?
📖 Lương & hợp đồng lao động: Lương là khoản tiền bạn được trả cho công việc, không được thấp hơn mức tối thiểu theo luật hoặc award. Hợp đồng lao động là thoả thuận (văn bản hoặc lời nói) xác định quyền và nghĩa vụ giữa bạn và người sử dụng lao động.
💡 🗣️ Nói đơn giản nhất có thể: Hiểu đơn giản: lương là số tiền bạn nhận, hợp đồng là "luật chơi" giữa bạn và chủ. Ở Úc, dù chủ nói gì, họ vẫn phải trả ít nhất mức tối thiểu và cho bạn các quyền cơ bản mà luật bắt buộc.
💡 💡 Hình dung đơn giản: Hợp đồng lao động giống như luật giao thông: hai bên có thể thoả thuận thêm, nhưng không ai được phá vỡ các "vạch kẻ" tối thiểu mà luật (NES và award) đã vẽ sẵn để bảo vệ bạn.
Khi nào bạn cần dùng?
- Khi nhận một công việc mới và đọc thư mời/hợp đồng.
- Khi nghi ngờ mình bị trả lương dưới chuẩn.
- Khi cần biết quyền nghỉ phép, nghỉ bệnh, báo trước khi nghỉ việc.
Lương & hợp đồng lao động hoạt động thế nào ở Úc?
Hệ thống lao động Úc do luật liên bang Fair Work Act điều chỉnh. Mọi người lao động được bảo vệ bởi một "mạng lưới an toàn" gồm lương tối thiểu, các award ngành và National Employment Standards. Người sử dụng lao động không được trả thấp hơn hoặc cắt bớt các quyền này, dù hợp đồng có viết gì.
Award là tài liệu pháp lý quy định lương và điều kiện tối thiểu cho từng ngành hoặc nghề. Hầu hết người lao động nằm trong một award nào đó. Một số nơi dùng "enterprise agreement" (thoả ước doanh nghiệp) thay thế, nhưng vẫn phải đảm bảo người lao động không thiệt hơn so với award.
💡 Không chắc mình thuộc award nào? Dùng công cụ Pay Calculator trên fairwork.gov.au để tra mức lương và điều kiện đúng theo ngành và loại việc làm của bạn.
Mức lương tối thiểu 2026 là bao nhiêu?
Từ kỳ trả lương đầu tiên bắt đầu vào hoặc sau 1/7/2026, lương tối thiểu quốc gia là $26,44/giờ (khoảng $1.004,90/tuần cho người làm 38 giờ). Đây là mức sàn cho người không thuộc award nào. Người làm casual được cộng thêm 25% casual loading để bù cho việc không có nghỉ phép.
Loại lương | Mức (từ 1/7/2026) | Ghi chú |
|---|
Tối thiểu quốc gia (theo giờ) | $26,44/giờ | Người không thuộc award |
Tối thiểu quốc gia (theo tuần) | $1.004,90/tuần | Làm 38 giờ/tuần |
Casual (cộng 25% loading) | ~$33,05/giờ | Bù cho không có nghỉ phép |
Lao động award | Theo từng ngành | Tra Pay Calculator của Fair Work |
Số liệu Fair Work, hiệu lực từ 1/7/2026. Mức award có thể cao hơn. Kiểm tra 14/06/2026.
Ba loại việc làm khác nhau ra sao?
Loại việc làm quyết định quyền lợi của bạn. Toàn thời gian (full-time) và bán thời gian (part-time) có nghỉ phép năm, nghỉ bệnh và được báo trước khi chấm dứt. Casual thì không có các khoản nghỉ phép đó nhưng được cộng casual loading vào lương theo giờ để bù lại.
✅ Toàn thời gian / Bán thời gian
- Có nghỉ phép năm (annual leave)
- Có nghỉ bệnh & chăm sóc
- Được báo trước khi nghỉ việc
- Giờ làm ổn định, đều đặn
❌ Casual
- Không nghỉ phép có lương
- Cộng 25% casual loading
- Giờ làm linh hoạt, không đảm bảo
- Có thể yêu cầu chuyển sang lâu dài sau 12 tháng đều đặn
National Employment Standards bảo vệ gì?
NES là 11 quyền tối thiểu áp dụng cho mọi người lao động làm công, không ai được lấy đi. Chúng tạo nền sàn quyền lợi mà mọi hợp đồng và award đều phải tôn trọng.
- Giờ làm tối đa (38 giờ/tuần + giờ phụ hợp lý)
- Nghỉ phép năm, nghỉ bệnh & chăm sóc
- Nghỉ chăm con và nghỉ không lương liên quan
- Ngày lễ công cộng (public holidays)
- Thông báo chấm dứt và tiền thôi việc (redundancy)
- Fair Work Information Statement khi bắt đầu việc
Nên và không nên
✅ Nên làm
- Dùng Pay Calculator của Fair Work để kiểm tra lương đúng chuẩn
- Yêu cầu hợp đồng/thư mời bằng văn bản
- Giữ phiếu lương (payslip) mỗi kỳ trả
- Kiểm tra super có được đóng đầy đủ không
❌ Không nên làm
- Đừng nhận lương tiền mặt mờ ám không có payslip
- Đừng tin "ở Úc làm gì có chuyện trả thấp hơn luật"
- Đừng ký hợp đồng khi chưa hiểu rõ điều khoản
Tương đương ở các nước
Quốc gia | Tương đương | Điểm khác biệt |
|---|
Việt Nam | Hợp đồng lao động & lương tối thiểu vùng | Úc có mạng lưới award chi tiết theo ngành và mức lương tối thiểu cao hơn nhiều; quyền lợi như super và casual loading là đặc thù của Úc |
Lầm tưởng thường gặp
⚠️ Lầm tưởng 1: "Chủ trả lương thế nào cũng được nếu mình đồng ý.":
✅ ✅ Thực tế: Sai. Người sử dụng lao động không được trả dưới mức tối thiểu hoặc award, kể cả khi bạn đồng ý. Thoả thuận trả thấp hơn luật là vô hiệu và chủ có thể bị truy thu, phạt.
⚠️ Lầm tưởng 2: "Casual thì không có quyền lợi gì.":
✅ ✅ Thực tế: Không hẳn. Casual được cộng 25% loading, vẫn được hưởng nhiều quyền NES, và sau 12 tháng làm đều đặn có thể yêu cầu chuyển sang việc làm lâu dài.
Xem thêm
Câu hỏi thường gặp
Lương & hợp đồng lao động là gì?
Lương là tiền bạn được trả cho công việc, không được thấp hơn mức tối thiểu theo luật hoặc award. Hợp đồng lao động là thoả thuận xác định quyền và nghĩa vụ giữa bạn và chủ. Ở Úc, cả hai đều phải tuân thủ Fair Work Act, award và National Employment Standards.
Ai đủ điều kiện sử dụng?
Mọi người lao động làm công ở Úc đều được hệ thống này bảo vệ, bất kể quốc tịch hay loại visa, miễn là làm việc hợp pháp. Người làm toàn thời gian, bán thời gian và casual đều có quyền lợi tối thiểu theo NES, dù mức độ khác nhau tuỳ loại việc làm.
Lương & hợp đồng lao động khác gì so với ở Việt Nam?
Úc có mức lương tối thiểu cao hơn nhiều và hệ thống award chi tiết theo từng ngành. Người lao động được hưởng super (quỹ hưu do chủ đóng), casual loading và nhiều quyền NES. Hợp đồng ở Úc không được cắt giảm quyền tối thiểu dù hai bên có đồng ý, khác với một số thực tế ở Việt Nam.
Làm sao biết tôi có bị trả lương dưới chuẩn không?
Dùng Pay Calculator trên fairwork.gov.au, nhập ngành nghề, loại việc làm và bang để biết mức lương đúng. Nếu lương thực nhận thấp hơn, bạn có thể bị trả dưới chuẩn. Liên hệ Fair Work qua đường dây 13 13 94 để được hỗ trợ miễn phí và bảo mật.
Hợp đồng bằng lời nói có giá trị không?
Có. Ở Úc hợp đồng lao động có thể bằng văn bản hoặc lời nói và vẫn có hiệu lực pháp lý. Tuy nhiên hợp đồng văn bản giúp bạn dễ chứng minh quyền lợi khi tranh chấp. Dù hợp đồng dạng nào, nó cũng không được thấp hơn luật, award và NES.
Bài viết mang tính thông tin chung, không phải tư vấn pháp lý hay tài chính cá nhân. Mức lương tối thiểu, điều khoản hợp đồng và quyền lợi lao động thay đổi mỗi năm (thường từ 1/7) — hãy xác nhận tại Fair Work Ombudsman (fairwork.gov.au) hoặc gọi đường dây 13 13 94. Cập nhật 6/2026.
Cân nhắc làm tự do? Đọc: Hướng dẫn làm freelance ở Úc
