Không phải ai sang Úc cũng học đại học. Rất nhiều người Việt chọn TAFE và học nghề vì học phí thấp hơn, thời gian ngắn hơn và gắn trực tiếp với việc làm. Đây là hệ đào tạo nghề thực hành (VET) — xương sống cung cấp lao động lành nghề cho nền kinh tế Úc.
Bài này giải thích TAFE và học nghề ở Úc là gì, gồm những bậc nào, ai phù hợp, chi phí ra sao và khác gì so với hệ trung cấp, cao đẳng nghề ở Việt Nam.
Tóm tắt nhanh
- TAFE (Technical and Further Education) là hệ thống trường nghề công lập, phần lớn thuộc hệ VET đào tạo nghề thực hành.
- Các bậc VET gồm Certificate I–IV, Diploma và Advanced Diploma, học phí thường thấp hơn đại học.
- Apprenticeship (học việc) cho phép vừa học vừa làm có lương trong các nghề như xây dựng, cơ khí, làm tóc.
- Học phí TAFE quốc tế thường 8.000–22.000 AUD/năm, rẻ hơn đáng kể so với bậc đại học.
- Nhiều nghề từ TAFE nằm trong danh sách nghề thiếu hụt, mở đường cho di trú tay nghề.
TAFE & học nghề là gì?
📖 TAFE & học nghề: TAFE là mạng lưới trường đào tạo nghề công lập tại Úc; "học nghề" rộng hơn, chỉ hệ đào tạo nghề VET với các chứng chỉ thực hành (Certificate, Diploma) và hình thức học việc (apprenticeship/traineeship) gắn với công việc thực tế.
💡 🗣️ Nói đơn giản nhất có thể: Hiểu đơn giản: thay vì học lý thuyết nhiều năm ở đại học, bạn học một nghề cụ thể (đầu bếp, thợ điện, làm tóc, chăm sóc người già…) trong thời gian ngắn hơn, thực hành nhiều và ra trường đi làm được ngay.
💡 💡 Hình dung đơn giản: Nếu đại học giống học để hiểu "tại sao", thì TAFE và học nghề giống học để làm được "như thế nào". Giống học lái xe: bạn không cần học cơ khí ô tô, chỉ cần thực hành đến khi lái thành thạo và có bằng.
Khi nào bạn cần dùng?
- Khi bạn muốn đi làm nhanh với chi phí học thấp hơn đại học.
- Khi bạn thích công việc thực hành, dùng tay nghề hơn là nghiên cứu lý thuyết.
- Khi nghề bạn nhắm tới (xây dựng, chăm sóc, nhà hàng…) nằm trong danh sách thiếu lao động.
- Khi bạn muốn một bước đệm trước khi học tiếp lên cao đẳng, đại học.
Cách hoạt động ở Úc
TAFE và học nghề nằm trong hệ VET (Vocational Education and Training), cũng theo khung trình độ AQF nhưng ở các cấp thấp hơn đại học: Certificate I–IV ở cấp 1–4, Diploma cấp 5 và Advanced Diploma cấp 6. Chương trình do các trường TAFE công và nhiều trường tư (RTO) cung cấp, tập trung vào kỹ năng làm được việc thật.
Điểm đặc trưng của hệ này là gắn chặt với ngành nghề. Nhiều khoá có thời gian thực tập bắt buộc, và hình thức apprenticeship cho phép bạn ký hợp đồng học việc với một doanh nghiệp: vừa đi làm có lương, vừa học để lấy chứng chỉ. Đây là mô hình rất phổ biến trong các nghề tay chân ở Úc.
💡 TAFE công vs RTO tư: TAFE công thường có uy tín và được công nhận rộng. Với trường tư (RTO), hãy kiểm tra mã CRICOS để chắc chắn trường được phép nhận sinh viên quốc tế và khoá học hợp lệ cho visa du học.
Ai cần quan tâm
TAFE và học nghề phù hợp với nhiều nhóm người Việt khác nhau, không chỉ những bạn "không vào được đại học". Trên thực tế, nhiều người đã có bằng đại học vẫn chọn học nghề vì nó thực tế, nhanh có việc và một số nghề mở đường di trú tốt hơn.
- Người muốn đi làm nhanh, chi phí học thấp.
- Người thích công việc thực hành: nấu ăn, xây dựng, chăm sóc, làm đẹp.
- Người nhắm nghề trong danh sách thiếu lao động để di trú.
- Người cần bước đệm trước khi học tiếp lên bậc cao hơn.
Quyền lợi và chi phí
Lợi thế lớn nhất của TAFE và học nghề là chi phí. Học phí thường thấp hơn nhiều so với đại học, thời gian ngắn hơn nên tổng chi phí và thời gian "chôn vốn" cũng ít hơn. Sinh viên quốc tế hệ VET vẫn hưởng đầy đủ quyền lợi du học sinh như làm thêm và OSHC.
Hình thức | Thời gian | Chi phí/thu nhập (tham khảo) |
|---|
Certificate III/IV | 6–18 tháng | 8.000–16.000 AUD/năm |
Diploma | 1–2 năm | 12.000–22.000 AUD/năm |
Advanced Diploma | 1,5–2 năm | 15.000–22.000 AUD/năm |
Apprenticeship | 2–4 năm | Vừa học vừa làm có lương |
Số liệu tham khảo 2026 — kiểm tra mức chính xác trên website từng trường TAFE/RTO.
ℹ️ Đường tới di trú: Nhiều nghề từ TAFE (đầu bếp, thợ xây, chăm sóc người già…) nằm trong danh sách nghề thiếu hụt. Tuy nhiên cần skill assessment và đủ điểm — học nghề không tự động dẫn tới PR.
So với ở Việt Nam
Ở Việt Nam, học nghề (trung cấp, cao đẳng nghề) đôi khi bị xem nhẹ so với đại học. Ở Úc thì khác: thợ lành nghề được trả lương cao, được tôn trọng và nhiều nghề có thu nhập tốt hơn cả công việc văn phòng. Hệ TAFE cũng được tích hợp chặt với doanh nghiệp qua apprenticeship.
✅ Học nghề ở Úc
- Thợ lành nghề lương cao, được tôn trọng
- Apprenticeship: vừa học vừa có lương
- Gắn chặt doanh nghiệp và việc làm
- Một số nghề mở đường di trú
❌ Học nghề ở Việt Nam
- Đôi khi bị xem nhẹ hơn đại học
- Ít mô hình học việc có lương bài bản
- Liên kết doanh nghiệp lỏng hơn
- Ít gắn với di trú quốc tế
Lầm tưởng phổ biến
Nhiều người Việt bỏ lỡ cơ hội tốt vì định kiến với học nghề. Dưới đây là các lầm tưởng cần điều chỉnh để có lựa chọn đúng.
Nên và không nên
✅ Nên làm
- Kiểm tra mã CRICOS của trường và khoá học
- Chọn nghề theo nhu cầu lao động thật, không theo phong trào
- Hỏi rõ về thực tập và cơ hội apprenticeship
- Tìm hiểu skill assessment nếu nhắm di trú
❌ Không nên làm
- Đừng xem học nghề là "lựa chọn hạng hai"
- Đừng chọn RTO chỉ vì rẻ mà bỏ qua uy tín
- Đừng nghĩ học nghề là chắc chắn được PR
- Đừng bỏ qua quyền lợi du học sinh dù học hệ VET
Tương đương ở các nước
Quốc gia | Tương đương | Điểm khác biệt |
|---|
Việt Nam | Trung cấp, cao đẳng nghề | Hệ Úc gắn chặt doanh nghiệp hơn, có apprenticeship có lương và thợ lành nghề được trả cao |
Lầm tưởng thường gặp
⚠️ Lầm tưởng 1: "Học TAFE là vì không đủ sức vào đại học.":
✅ ✅ Thực tế: Sai. Nhiều người có bằng đại học vẫn chọn TAFE vì thực tế, nhanh có việc và một số nghề thu nhập rất tốt cũng như mở đường di trú.
⚠️ Lầm tưởng 2: "Thợ ở Úc lương thấp.":
✅ ✅ Thực tế: Ngược lại. Nhiều nghề tay chân lành nghề ở Úc (thợ điện, thợ ống nước, thợ xây) có thu nhập cao, đôi khi hơn cả công việc văn phòng phổ thông.
⚠️ Lầm tưởng 3: "Học nghề thì chắc chắn được ở lại Úc.":
✅ ✅ Thực tế: Không. Nghề có trong danh sách thiếu hụt chỉ là điều kiện cần; bạn vẫn phải đạt skill assessment, đủ điểm và đáp ứng yêu cầu visa.
Xem thêm
Câu hỏi thường gặp
TAFE & học nghề là gì?
TAFE là mạng lưới trường đào tạo nghề công lập của Úc, còn "học nghề" chỉ hệ VET đào tạo nghề thực hành gồm các chứng chỉ Certificate, Diploma và hình thức học việc apprenticeship. Đặc trưng là học thực hành, thời gian ngắn và gắn chặt với việc làm.
Ai đủ điều kiện sử dụng?
Hầu hết người Việt có bằng tốt nghiệp THPT và đạt yêu cầu tiếng Anh đều có thể đăng ký TAFE hệ quốc tế. Một số khoá yêu cầu kiểm tra đầu vào hoặc nền tảng nghề. Bạn cần học tại trường có mã CRICOS để đủ điều kiện visa du học.
TAFE & học nghề khác gì so với ở Việt Nam?
Ở Úc, học nghề gắn chặt doanh nghiệp qua apprenticeship có lương, thợ lành nghề được trả cao và được tôn trọng. Ở Việt Nam, học nghề đôi khi bị xem nhẹ và ít mô hình học việc bài bản, liên kết doanh nghiệp cũng lỏng hơn.
Học TAFE tốn bao nhiêu tiền?
Học phí TAFE quốc tế thường 8.000–22.000 AUD/năm tuỳ ngành và bậc, rẻ hơn đáng kể so với đại học. Với apprenticeship, bạn vừa học vừa làm có lương. Ngoài học phí, vẫn cần tính sinh hoạt phí và OSHC.
Học nghề có giúp định cư Úc không?
Có thể, nếu nghề bạn học nằm trong danh sách nghề thiếu hụt. Tuy nhiên bạn vẫn phải đạt skill assessment, đủ điểm di trú và đáp ứng yêu cầu visa. Học nghề mở đường nhưng không tự động dẫn tới PR.
Bài viết mang tính thông tin chung. Học phí, danh sách nghề và điều kiện visa thay đổi theo thời gian — hãy xác nhận với trường, cơ quan skill assessment và tại Home Affairs. Cập nhật 6/2026.
Muốn nghe trải nghiệm thật? Đọc kinh nghiệm TAFE & học nghề
