Nếu gia đình bạn ở Western Australia (Perth và vùng lân cận), con sẽ học theo hệ WACE ở hai năm cuối phổ thông. WACE là chứng chỉ tốt nghiệp của bang WA, với một số yêu cầu riêng so với các bang khác.
Bài này giải thích WA WACE là gì, hoạt động ra sao, ai cần quan tâm và khác gì so với hệ tốt nghiệp ở Việt Nam.
Tóm tắt nhanh
- WACE (Western Australian Certificate of Education) là chứng chỉ tốt nghiệp trung học của bang Western Australia, học ở Year 11–12.
- Để đạt WACE, học sinh phải hoàn thành đủ số môn, đạt chuẩn đọc-viết-tính toán (literacy & numeracy) và ngưỡng điểm tối thiểu.
- Học sinh chọn giữa các môn ATAR (hướng đại học) và môn General/VET (hướng nghề).
- Điểm môn ATAR gồm đánh giá trong trường cộng kỳ thi cuối (ATAR exam); kết quả quy đổi thành ATAR.
- Cơ quan quản lý là SCSA (School Curriculum and Standards Authority) của WA.
WACE (Western Australian Certificate of Education) là gì?
📖 WACE (Western Australian Certificate of Education): Chứng chỉ tốt nghiệp trung học phổ thông của bang Western Australia, cấp cho học sinh hoàn thành Year 11–12 và đạt các yêu cầu về môn, chuẩn literacy/numeracy và điểm tối thiểu.
💡 🗣️ Nói đơn giản nhất có thể: WACE là "bằng tốt nghiệp cấp ba" của riêng bang Western Australia — con học hai năm cuối, đạt đủ chuẩn của bang thì được cấp chứng chỉ này.
💡 💡 Hình dung đơn giản: WACE giống một "bộ tiêu chuẩn tốt nghiệp" của WA: con phải đủ môn, qua bài kiểm tra đọc-viết-tính toán và đạt ngưỡng điểm thì mới "qua cửa" tốt nghiệp.
Khi nào bạn cần dùng?
- Khi con bạn học trung học ở Western Australia và lên Year 11.
- Khi cần hiểu yêu cầu literacy/numeracy và ngưỡng đạt của WACE.
- Khi cân nhắc giữa lộ trình ATAR (đại học) và lộ trình General/VET (nghề) trong WACE.
Cách hoạt động ở Úc
Để đạt WACE, học sinh phải hoàn thành đủ số đơn vị môn học trong Year 11–12 và đáp ứng chuẩn literacy và numeracy (thường thông qua bài đánh giá OLNA hoặc kết quả NAPLAN Year 9 đạt mức quy định). Ngoài ra cần đạt ngưỡng điểm tối thiểu ở các môn cuối cấp.
Học sinh chọn giữa các môn ATAR — có kỳ thi cuối do SCSA tổ chức và dùng để tính ATAR — và các môn General hoặc VET hướng nghề, không tính ATAR. Học sinh hướng đại học thường lấy bốn môn ATAR trở lên; học sinh hướng nghề kết hợp môn General với chứng chỉ nghề.
- Cơ quan quản lý: SCSA (School Curriculum and Standards Authority)
- Cấp lớp: Year 11 và Year 12
- Chuẩn bắt buộc: Literacy & numeracy (OLNA/NAPLAN)
- Hai lộ trình: ATAR (đại học) và General/VET (nghề)
Ai cần quan tâm
Phụ huynh có con học trung học ở Perth hoặc các vùng khác của WA cần hiểu rõ WACE để hỗ trợ con đạt chuẩn tốt nghiệp. Đặc biệt, yêu cầu literacy/numeracy (OLNA) là điều nhiều gia đình mới sang chưa quen, có thể khiến con lỡ tốt nghiệp nếu không đạt.
- Phụ huynh có con học Year 10–12 ở Western Australia.
- Gia đình mới chuyển đến WA cần làm quen hệ WACE.
- Học sinh chưa đạt chuẩn OLNA và cần kế hoạch cải thiện.
- Du học sinh học trung học tại WA.
Quyền lợi và chi phí
Học WACE ở trường công gần như miễn phí cho thường trú nhân và công dân, chỉ đóng khoản đóng góp và phí môn. Trường tư và Catholic vẫn thu học phí. Một số môn có phụ phí. Du học sinh đóng học phí quốc tế. Việc thi lại OLNA (nếu cần) thường được tổ chức miễn phí trong trường.
⚠️ Chuẩn OLNA (Online Literacy and Numeracy Assessment) là điều kiện bắt buộc để đạt WACE. Nếu con chưa đạt từ NAPLAN Year 9, hãy chú ý các đợt thi OLNA và hỗ trợ con sớm.
Nên và không nên
✅ Nên làm
- Cho con chọn môn ATAR theo ngành định hướng
- Theo dõi sát yêu cầu OLNA/literacy-numeracy
- Cân nhắc kết hợp môn VET nếu con hướng nghề
- Hỏi cố vấn trường về ngưỡng đạt WACE
❌ Không nên làm
- Đừng xem nhẹ chuẩn OLNA
- Đừng chọn toàn môn khó vượt sức con
- Đừng nhầm môn General với môn ATAR
- Đừng bỏ lỡ các đợt thi/đánh giá bắt buộc
Tương đương ở các nước
Quốc gia | Tương đương | Điểm khác biệt |
|---|
Việt Nam | Bằng tốt nghiệp THPT | Khác: WACE có chuẩn literacy/numeracy riêng và hai lộ trình ATAR/nghề, không chỉ một kỳ thi |
Lầm tưởng thường gặp
⚠️ Lầm tưởng 1: "Cứ học hết Year 12 là tự động có WACE.":
✅ ✅ Thực tế: Không. Phải đạt đủ yêu cầu: số môn, chuẩn literacy/numeracy (OLNA) và ngưỡng điểm. Học sinh không đạt OLNA có thể không được cấp WACE dù đã học hết lớp.
⚠️ Lầm tưởng 2: "Môn General/VET là dành cho học sinh yếu.":
✅ ✅ Thực tế: Môn General và VET là lộ trình hợp pháp hướng tới việc làm và TAFE, phù hợp học sinh mạnh về thực hành. Đây không phải lựa chọn "hạng hai" mà là con đường khác tới nghề nghiệp.
Xem thêm
Câu hỏi thường gặp
WA WACE là gì?
WACE là chứng chỉ tốt nghiệp trung học phổ thông của bang Western Australia, học ở Year 11–12. Học sinh phải đạt yêu cầu về môn, chuẩn literacy/numeracy và điểm tối thiểu; môn ATAR được quy đổi thành điểm xét tuyển đại học.
Ai đủ điều kiện học WACE?
Mọi học sinh hoàn thành Year 10 ở Western Australia đều học theo hệ WACE ở Year 11. Con của thường trú nhân và công dân học trường công gần như miễn phí; du học sinh học theo visa và đóng học phí quốc tế.
WA WACE khác gì so với ở Việt Nam?
Khác chính ở chỗ WACE có chuẩn đọc-viết-tính toán (OLNA) bắt buộc và hai lộ trình ATAR/nghề, cho con tự chọn môn và tính cả điểm quá trình, thay vì chỉ một kỳ thi tốt nghiệp như ở Việt Nam.
OLNA là gì và quan trọng thế nào?
OLNA (Online Literacy and Numeracy Assessment) là bài đánh giá đọc, viết và tính toán bắt buộc để đạt WACE. Học sinh đạt mức quy định ở NAPLAN Year 9 có thể được miễn; nếu chưa, con phải thi OLNA và đạt mới đủ điều kiện tốt nghiệp.
Học WACE có thể vào đại học không?
Có. Học sinh chọn các môn ATAR trong WACE và đạt điểm sẽ có ATAR để xét tuyển đại học. Học sinh theo lộ trình General/VET có thể vào TAFE, học nghề, rồi liên thông đại học sau này.
Yêu cầu môn, chuẩn OLNA và cách tính ATAR của WACE do SCSA cập nhật theo từng năm. Hãy trao đổi với cố vấn học tập của trường để lập kế hoạch phù hợp cho con.
Muốn hiểu bức tranh tổng thể? Đọc: Trung học phổ thông ở Úc là gì
