Bắt đầu đầu tư & chứng khoán ở Úc không khó, nhưng làm sai thứ tự — ví dụ mua cổ phiếu trước khi có quỹ khẩn cấp hay quên lưu hồ sơ thuế — sẽ khiến bạn trả giá đắt. Danh sách này sắp xếp mọi việc theo đúng trình tự.
Mỗi mục được gắn mức ưu tiên: 🔴 bắt buộc, 🟡 nên làm, ⚪ tuỳ chọn. Tick từng mục để không bỏ sót bước nào trên hành trình của bạn.
Tóm tắt nhanh
- Có quỹ khẩn cấp 3–6 tháng chi tiêu và trả hết nợ lãi cao TRƯỚC khi đầu tư.
- Cần TFN để tránh bị khấu trừ thuế ở mức cao nhất trên cổ tức và lãi.
- Người mới thường bắt đầu với ETF đa dạng thay vì cổ phiếu đơn lẻ.
- Giữ cổ phiếu ≥12 tháng được giảm 50% thuế lãi vốn (CGT) nếu là cư dân thuế Úc.
- Lưu mọi giao dịch mua/bán và cổ tức để khai thuế cuối năm tài chính (EOFY).
Thông tin nhanh
- Độ phức tạp: 🟡 Trung bình — cần chuẩn bị giấy tờ cẩn thận
- Tổng thời gian: Vài tuần để thiết lập, đầu tư là dài hạn
- Người thực hiện: Cá nhân nhà đầu tư
Phạm vi áp dụng
ℹ️ Thông tin áp dụng cho Úc — luôn kiểm tra cập nhật mới nhất từ cơ quan chính phủ.
Dịch vụ & công cụ cần chuẩn bị
- TFN (Tax File Number): ato.gov.au — Miễn phí
- Tài khoản môi giới (broker): Phí giao dịch ~$3–$10/lệnh
- MoneySmart — công cụ kế hoạch tài chính: moneysmart.gov.au
⚠️ Chuẩn bị nền tảng tài chính (Trước khi bắt đầu)
- 🔴 Lập quỹ khẩn cấp đủ 3–6 tháng chi tiêu
- 🔴 Trả hết nợ lãi suất cao (thẻ tín dụng, vay tiêu dùng)
- 🔴 Xác định mục tiêu & thời gian đầu tư (ngắn hay dài hạn)
- 🟡 Đánh giá mức chịu rủi ro của bản thân
💡 Đầu tư là tiền bạn KHÔNG cần trong 5–7 năm tới. Nếu có thể cần sớm hơn, để ở tài khoản tiết kiệm an toàn thay vì cổ phiếu.
⚠️ Việc cần làm ngay (Tuần 1)
- 🔴 Xin TFN nếu chưa có (qua ATO)
- 🔴 So sánh và chọn một sàn môi giới uy tín
- 🔴 Kiểm tra sàn có giấy phép AFSL của ASIC
- 🔴 Mở tài khoản môi giới và xác minh danh tính
⚠️ Tránh các nhóm "phím hàng" hứa lợi nhuận cao chắc chắn trên mạng xã hội. Chỉ dùng sàn có giấy phép, kiểm tra tại register của ASIC.
Việc trong 30 ngày đầu (Tháng 1)
- 🔴 Cung cấp TFN cho sàn để tránh bị khấu trừ thuế cao
- 🟡 Bắt đầu nhỏ với ETF đa dạng thay vì dồn vào 1 cổ phiếu
- 🟡 Cân nhắc đầu tư định kỳ đều đặn (dollar-cost averaging)
- ⚪ Đăng ký nhận thông báo cổ tức và báo cáo từ sàn
ℹ️ Đa dạng hoá (diversification) giúp giảm rủi ro: một ETF có thể chứa hàng trăm công ty, thay vì đặt cược vào một mã.
⚠️ Giấy tờ và liên hệ quan trọng (Liên tục)
- 🔴 Lưu xác nhận mọi lệnh mua/bán (ngày, giá, phí)
- 🔴 Lưu báo cáo cổ tức và franking credit
- 🟡 Ghi chú ngày mua để tính mốc 12 tháng cho CGT
- 🔴 Gom tất cả vào hồ sơ thuế trước EOFY (30/6) (deadline: 30/6 mỗi năm)
💡 Hồ sơ giao dịch là thứ ATO yêu cầu khi bạn bán cổ phiếu có lãi. Lưu ngay từ giao dịch đầu tiên sẽ tiết kiệm nhiều giờ vào mùa khai thuế.
Lưu ý theo tiểu bang
Thuế thu nhập, thuế lãi vốn (CGT) và quy định cổ tức ở Úc do liên bang quản lý qua ATO, nên áp dụng giống nhau ở mọi tiểu bang — NSW, VIC, QLD, SA, WA, TAS, ACT hay NT. Bạn không phải lo khác biệt thuế đầu tư giữa các bang.
Tuy nhiên, một số khoản như thuế đất (land tax) hay thuế trước bạ chỉ áp dụng cho bất động sản và do từng bang quy định — không liên quan đến cổ phiếu và ETF. Nếu sau này bạn đầu tư qua quỹ tín thác (trust) hoặc công ty, hãy hỏi kế toán vì cấu trúc pháp lý có thể thay đổi nghĩa vụ thuế.
ℹ️ Quy định đầu tư chứng khoán không phụ thuộc tiểu bang, nhưng dịch vụ tư vấn tài chính địa phương thì có. Tìm cố vấn được cấp phép gần bạn qua MoneySmart.
Thông tin tham chiếu nhanh
- Cần để đầu tư: TFN + tài khoản môi giới có AFSL
- Giảm 50% CGT khi: Nắm giữ ≥12 tháng (cư dân thuế Úc)
- Mốc khai thuế: Sau 30/6, hạn tự khai 31/10
- Kiểm tra giấy phép sàn: ASIC Connect — register.asic.gov.au
Câu hỏi thường gặp
Có cần làm theo đúng thứ tự không?
Có, nên theo thứ tự. Quỹ khẩn cấp và trả nợ lãi cao phải làm trước khi đầu tư; có TFN trước khi mở tài khoản môi giới giúp bạn tránh bị khấu trừ thuế ở mức cao nhất trên cổ tức. Làm đúng thứ tự giúp bạn không gặp rủi ro tài chính không đáng có.
Việc nào quan trọng nhất?
Hai việc: lập quỹ khẩn cấp và cung cấp TFN cho sàn. Quỹ khẩn cấp giúp bạn không phải bán cổ phiếu lúc giá thấp khi gặp biến cố; còn TFN giúp tránh bị giữ thuế cao trên cổ tức. Bỏ qua hai việc này là sai lầm phổ biến nhất của người mới.
Mất bao lâu để hoàn tất?
Thiết lập tài khoản và xác minh danh tính thường mất vài ngày đến hai tuần. Nhưng đầu tư là hành trình dài hạn: phần lớn lợi ích đến sau nhiều năm. Hãy xem đây là việc thiết lập một lần rồi duy trì đều đặn, không phải làm một lần là xong.
Tôi cần bao nhiêu tiền để bắt đầu?
Nhiều sàn ở Úc cho phép mua ETF từ vài trăm đô. Quan trọng hơn số tiền là thói quen đầu tư đều đặn. Đừng vay tiền để đầu tư và chỉ dùng khoản bạn không cần trong 5–7 năm tới.
ETF là gì và vì sao người mới hay chọn?
ETF (quỹ hoán đổi danh mục) là rổ chứa nhiều cổ phiếu, mua bán như một mã trên sàn. Người mới chuộng ETF vì đa dạng hoá sẵn, phí thấp và không cần chọn từng công ty. Xem giải thích chi tiết và rủi ro tại MoneySmart trước khi quyết định.
Bài viết mang tính thông tin chung, không phải tư vấn thuế hay tài chính cá nhân. Ngưỡng, thuế suất và quy định thay đổi mỗi năm tài chính — hãy xác nhận tại ato.gov.au, moneysmart.gov.au hoặc hỏi kế toán/cố vấn tài chính được cấp phép. Cập nhật 6/2026.
Cần hiểu mùa khai thuế trước khi đầu tư? Đọc: EOFY là gì
