Khi mở ABN/ACN, câu hỏi quan trọng nhất không phải "đăng ký ở đâu" mà là "chọn cơ cấu nào". Sole trader, partnership hay công ty Pty Ltd — mỗi lựa chọn ảnh hưởng tới chi phí, thuế và mức rủi ro bạn gánh.
Bài này so sánh ba lựa chọn phổ biến để bạn chọn đúng theo hoàn cảnh của mình.
Tóm tắt nhanh
- Sole trader: chỉ cần ABN (miễn phí), đơn giản, nhưng chịu trách nhiệm cá nhân vô hạn.
- Partnership: hai+ người cùng làm, chia lãi/lỗ; vẫn chịu trách nhiệm cá nhân.
- Company (Pty Ltd): cần ACN + ABN, giới hạn trách nhiệm, nhưng tốn phí và thủ tục.
- Chi phí tăng dần: sole trader rẻ nhất, công ty đắt nhất (phí đăng ký + thường niên).
- Chọn theo quy mô, rủi ro pháp lý và kế hoạch dài hạn — nên hỏi kế toán.
Bài này dành cho ai?
ℹ️ Bài dành cho người sắp mở ABN/ACN và đang phân vân chọn cơ cấu kinh doanh.
Tiêu chí đánh giá
Tiêu chí | Tỷ trọng |
|---|
Chi phí thiết lập & duy trì | Quan trọng |
Trách nhiệm pháp lý |
|
Cách đánh thuế |
|
Thủ tục & báo cáo |
|
Khả năng mở rộng |
|
Bảng so sánh tổng quan
Tiêu chí | Sole trader | Partnership | Company (Pty Ltd) |
|---|
Mã số cần | ABN | ABN | ACN + ABN |
Chi phí thiết lập | Miễn phí (ABN) | Thấp | Cao (phí ASIC) |
Phí duy trì hằng năm | Không | Không | Annual review fee |
Trách nhiệm pháp lý | Cá nhân, vô hạn | Cá nhân (chung) | Giới hạn (pháp nhân) |
|
So sánh tổng quát. Phí ASIC điều chỉnh CPI mỗi 1/7 — kiểm tra mức mới nhất tại asic.gov.au. Cập nhật 14/06/2026. • Giá kiểm tra: 14/06/2026
Sole trader (chỉ ABN)
💡 Phù hợp nhất cho: Người mới bắt đầu, freelancer, kinh doanh nhỏ ít rủi ro pháp lý. — Điểm: ⭐⭐⭐⭐ (4/5)
✅ Ưu điểm
- Đăng ký ABN miễn phí, nhanh
- Thủ tục & báo cáo đơn giản nhất
- Không phí duy trì hằng năm
- Toàn quyền kiểm soát, giữ hết lợi nhuận
❌ Nhược điểm
- Chịu trách nhiệm cá nhân vô hạn
- Khó huy động vốn/đối tác
- Thuế theo bậc cá nhân, có thể cao khi lãi lớn
⚠️ Không phù hợp với: Ngành rủi ro cao (ăn uống, xây dựng) hoặc khi cần bảo vệ tài sản cá nhân.
Partnership
💡 Phù hợp nhất cho: Hai hoặc nhiều người cùng góp vốn/công sức và muốn chia sẻ trách nhiệm. — Điểm: ⭐⭐⭐ (3/5)
✅ Ưu điểm
- Chi phí thiết lập thấp
- Chia sẻ vốn, kỹ năng và công việc
- Đơn giản hơn công ty
- Linh hoạt phân chia lợi nhuận theo thoả thuận
❌ Nhược điểm
- Mỗi đối tác chịu trách nhiệm chung (kể cả nợ của người kia)
- Dễ tranh chấp nếu không có hợp đồng rõ
- Vẫn là trách nhiệm cá nhân
- Cần thoả thuận partnership chặt chẽ
⚠️ Không phù hợp với: Người muốn toàn quyền kiểm soát hoặc không tin tưởng đối tác về tài chính.
Company (Pty Ltd, có ACN)
💡 Phù hợp nhất cho: Doanh nghiệp quy mô lớn, rủi ro cao hoặc cần huy động vốn/giới hạn trách nhiệm. — Điểm: ⭐⭐⭐⭐ (4/5)
✅ Ưu điểm
- Giới hạn trách nhiệm (bảo vệ tài sản cá nhân)
- Hình ảnh chuyên nghiệp, dễ huy động vốn
- Thuế suất công ty có thể có lợi khi lãi lớn
- Dễ chuyển nhượng, mở rộng quy mô
❌ Nhược điểm
- Phí đăng ký và phí thường niên ASIC
- Thủ tục, kế toán và báo cáo phức tạp
- Nghĩa vụ pháp lý của giám đốc
- Tốn chi phí kế toán/tuân thủ cao hơn
⚠️ Không phù hợp với: Người mới, quy mô nhỏ, muốn đơn giản và ít chi phí.
Tôi nên chọn phương án nào?
Hoàn cảnh của bạn | Nên chọn | Lý do |
|---|
Mới bắt đầu, freelancer, rủi ro thấp | Sole trader (ABN) | Miễn phí, đơn giản, đủ dùng |
Hợp tác 2+ người, vốn nhỏ | Partnership | Chia sẻ vốn & công việc |
Quy mô lớn, rủi ro cao, cần huy động vốn | Company (Pty Ltd) | Giới hạn trách nhiệm, chuyên nghiệp |
Lựa chọn nổi bật
- 🏆 Tốt nhất cho đa số: Sole trader cho người mới
- 👋 Dễ dùng cho người mới: Sole trader (chỉ ABN)
Khuyến nghị
✅ Nếu bạn mới bắt đầu và quy mô nhỏ, hãy chọn sole trader với một ABN miễn phí — đơn giản và đủ dùng. Khi doanh thu lớn, rủi ro tăng hoặc muốn huy động vốn, hãy nâng cấp lên công ty Pty Ltd. Mọi trường hợp nên hỏi kế toán trước khi quyết định.
Câu hỏi thường gặp
Nên chọn loại nào?
Với đa số người mới và quy mô nhỏ, sole trader (chỉ cần ABN) là lựa chọn hợp lý nhất vì miễn phí và đơn giản. Nếu hợp tác nhiều người, cân nhắc partnership. Khi quy mô lớn hoặc rủi ro cao, công ty Pty Ltd giúp giới hạn trách nhiệm. Quyết định nên dựa trên hoàn cảnh và tư vấn kế toán.
Lựa chọn nào rẻ nhất?
Sole trader rẻ nhất vì chỉ cần ABN — đăng ký hoàn toàn miễn phí qua ABR và không có phí duy trì hằng năm. Partnership cũng chi phí thấp. Công ty Pty Ltd đắt nhất do có phí đăng ký ASIC ban đầu cộng phí thường niên (annual review fee) và chi phí kế toán cao hơn.
Khác biệt chính giữa các lựa chọn là gì?
Khác biệt cốt lõi nằm ở trách nhiệm pháp lý và cách đánh thuế. Sole trader và partnership khiến bạn chịu trách nhiệm cá nhân (rủi ro với tài sản riêng), đánh thuế theo bậc cá nhân. Công ty là pháp nhân riêng, giới hạn trách nhiệm và chịu thuế công ty, đổi lại thủ tục phức tạp hơn.
Tôi có thể đổi cơ cấu sau này không?
Có. Nhiều người bắt đầu là sole trader rồi chuyển sang công ty khi quy mô lớn lên. Việc chuyển đổi cần đăng ký công ty mới (ACN), chuyển tài sản/hợp đồng và có thể phát sinh chi phí thuế. Hãy lên kế hoạch và bàn với kế toán để chuyển đổi mượt mà, đúng thời điểm.
Mở công ty Pty Ltd có cần ABN riêng không?
Có. Công ty cần ACN do ASIC cấp khi đăng ký, sau đó xin ABN gắn với công ty để hoạt động và xuất hoá đơn. Như vậy một công ty có cả ACN lẫn ABN. ACN nhận diện pháp nhân, còn ABN dùng cho các giao dịch kinh doanh và thuế.
Bài viết mang tính thông tin chung, không phải tư vấn pháp lý, thuế hay kế toán cá nhân. Phí đăng ký, ngưỡng thuế và quy định thay đổi (phí ASIC điều chỉnh theo CPI mỗi 1/7) — hãy xác nhận tại ASIC, ABR, ATO hoặc business.gov.au, và cân nhắc gặp kế toán/cố vấn đã đăng ký. Cập nhật 6/2026.
Đã chọn được cơ cấu? Xem hướng dẫn mở ABN/ACN từng bước
