Khi bắt đầu làm ăn ở Úc — dù là chạy Uber, làm nail, bán hàng online hay mở tiệm — câu đầu tiên bạn nghe là "có ABN chưa?". ABN và ACN là hai mã số nền tảng, nhưng nhiều người Việt nhầm lẫn giữa chúng.
Bài này giải thích mở ABN/ACN là gì, khác nhau ra sao, ai cần loại nào, chi phí và những lầm tưởng hay gặp để bạn không đăng ký sai hoặc đóng tiền oan.
Tóm tắt nhanh
- ABN (Australian Business Number) là mã 11 số để hoạt động kinh doanh, xuất hoá đơn và đăng ký GST — đăng ký miễn phí qua ABR.
- ACN (Australian Company Number) là mã 9 số chỉ dành cho công ty (Pty Ltd), do ASIC cấp khi bạn lập công ty.
- Cá nhân kinh doanh (sole trader) chỉ cần ABN; công ty cần cả ACN lẫn ABN.
- Đăng ký ABN miễn phí; lập công ty (ACN) tốn lệ phí ASIC vài trăm đô — luôn kiểm tra mức mới nhất tại asic.gov.au.
- Có ABN không có nghĩa là đã đăng ký kinh doanh xong: bạn vẫn phải lo thuế, GST nếu đủ ngưỡng, và bảo hiểm.
ABN (Australian Business Number) là gì?
📖 ABN (Australian Business Number): Mã số doanh nghiệp gồm 11 chữ số do Cơ quan Đăng ký Doanh nghiệp Úc (ABR) cấp, nhận diện doanh nghiệp của bạn với chính phủ, khách hàng và nhà cung cấp.
💡 🗣️ Nói đơn giản nhất có thể: ABN là "căn cước kinh doanh" của bạn: có nó bạn mới xuất hoá đơn hợp lệ và làm ăn đường hoàng. ACN là "căn cước riêng của công ty" khi bạn lập Pty Ltd.
💡 💡 Hình dung đơn giản: Nếu sole trader là bạn tự bán hàng dưới tên mình thì ABN giống số CMND cho việc kinh doanh. Khi lập công ty, công ty là một "người" riêng — nên nó có thêm ACN của riêng nó.
Khi nào bạn cần dùng?
- Khi bạn bắt đầu nhận tiền từ hoạt động kinh doanh (làm nail, lái xe, freelance, bán online…).
- Khi khách hàng hoặc nền tảng (Uber, contractor) yêu cầu bạn cung cấp ABN để khỏi bị giữ thuế 47%.
- Khi bạn muốn lập công ty Pty Ltd để giới hạn trách nhiệm — lúc đó cần ACN.
- Khi doanh thu vượt 75.000 đô/năm và bạn buộc phải đăng ký GST (gắn với ABN).
Mở ABN/ACN là gì?
ABN là mã số 11 chữ số nhận diện doanh nghiệp của bạn trong mọi giao dịch: xuất hoá đơn, mua hàng sỉ, đăng ký GST, kê khai thuế. Bất kỳ ai kinh doanh thật sự — kể cả người làm tự do — đều nên có ABN. Đăng ký hoàn toàn miễn phí qua trang ABR và thường được cấp ngay nếu hồ sơ rõ ràng.
ACN là mã số 9 chữ số chỉ xuất hiện khi bạn thành lập một công ty (proprietary limited — Pty Ltd) qua ASIC. ACN gắn liền với pháp nhân công ty, không phải với cá nhân bạn. Sau khi có ACN, công ty vẫn cần đăng ký thêm một ABN để hoạt động và xuất hoá đơn.
📖 Phân biệt nhanh: ABN = mã để KINH DOANH (ai cũng có thể có). ACN = mã để xác định CÔNG TY (chỉ công ty mới có). Công ty có cả hai; cá nhân kinh doanh chỉ có ABN.
Cách hoạt động ở Úc
Với sole trader, bạn dùng mã số thuế cá nhân (TFN) để khai thuế, cộng thêm ABN để xuất hoá đơn. Lãi từ kinh doanh được cộng vào thu nhập cá nhân và đánh thuế theo bậc thuế cá nhân. Đây là cấu trúc đơn giản, rẻ và phổ biến nhất khi mới bắt đầu.
Với công ty Pty Ltd, ACN ra đời cùng công ty, và công ty có TFN, ABN riêng. Công ty nộp thuế doanh nghiệp theo thuế suất riêng, tách bạch với tài sản cá nhân của bạn. Đổi lại, bạn phải tuân thủ nghĩa vụ báo cáo với ASIC hằng năm và chi phí kế toán cao hơn.
Tiêu chí | ABN | ACN |
|---|
Cấp bởi | ABR (Australian Business Register) | ASIC |
Số chữ số | 11 | 9 |
Dành cho | Mọi doanh nghiệp (sole trader, công ty…) | Chỉ công ty (Pty Ltd) |
Chi phí đăng ký | Miễn phí | Lệ phí ASIC (vài trăm đô) |
Liên quan đến | Hoạt động kinh doanh & thuế GST | Tư cách pháp nhân công ty |
So sánh ABN và ACN. Lệ phí ASIC đổi theo năm — kiểm tra tại asic.gov.au.
Ai cần quan tâm
Nếu bạn là sole trader — thợ nail, thợ làm tóc, freelancer, tài xế, bán hàng online quy mô nhỏ — bạn chỉ cần ABN. Đây là nhóm đông đảo người Việt nhất và cũng là cấu trúc nên bắt đầu để tiết kiệm chi phí.
Nếu bạn dự định thuê nhân viên nhiều, gọi vốn, hợp tác cổ phần, hoặc làm ngành rủi ro cao (xây dựng, F&B lớn), bạn nên cân nhắc lập công ty để giới hạn trách nhiệm — khi đó cần cả ACN và ABN.
- Sole trader / freelancer → chỉ cần ABN.
- Đối tác hợp danh (partnership) → cần ABN cho partnership.
- Công ty Pty Ltd → cần ACN (lập công ty) + ABN (hoạt động).
- Quỹ tín thác (trust) kinh doanh → cần ABN cho trust.
Quyền lợi và chi phí
Quyền lợi lớn nhất của ABN là bạn được xuất hoá đơn hợp lệ và không bị khách hàng/nền tảng giữ lại 47% thuế (no-ABN withholding). ABN cũng cho phép đăng ký GST, mua hàng sỉ và xây dựng uy tín kinh doanh.
Về chi phí: ABN miễn phí. Lập công ty (ACN) tốn lệ phí đăng ký ASIC một lần (vài trăm đô) cộng phí duy trì hằng năm. Nếu nhờ dịch vụ kế toán lập giúp, cộng thêm vài trăm đô phí dịch vụ. Luôn kiểm tra con số chính xác trên trang chính thức trước khi nộp.
Khoản chi | Chi phí (AUD) | Ghi chú |
|---|
Đăng ký ABN | Miễn phí | Qua ABR, cấp thường trong ngày |
Đăng ký tên kinh doanh (business name) | Phí ASIC nhỏ/năm | Nếu dùng tên khác tên bạn |
Lập công ty (ACN) | Vài trăm đô | Lệ phí ASIC — kiểm tra asic.gov.au |
Phí duy trì công ty hằng năm | Vài trăm đô/năm | Annual review fee của ASIC |
So với ở Việt Nam
Ở Việt Nam, hộ kinh doanh cá thể và doanh nghiệp do Sở Kế hoạch & Đầu tư cấp giấy phép, kèm mã số thuế. Mô hình "sole trader + ABN" của Úc gần với hộ kinh doanh cá thể nhưng thủ tục nhẹ hơn nhiều: đăng ký ABN online miễn phí, có ngay.
Công ty Pty Ltd ở Úc tương tự công ty TNHH ở Việt Nam — đều là pháp nhân riêng, trách nhiệm hữu hạn. Khác biệt là ở Úc bạn có thể tự lập công ty online qua ASIC khá nhanh, và nghĩa vụ báo cáo minh bạch, nghiêm ngặt hơn.
Việt Nam | Úc (tương đương) |
|---|
Hộ kinh doanh cá thể | Sole trader + ABN |
Công ty TNHH | Pty Ltd (có ACN + ABN) |
Mã số thuế | TFN (cá nhân) / TFN công ty |
Giấy phép kinh doanh | Đăng ký ABN + business name |
So sánh khái quát, không phải tương đương pháp lý tuyệt đối.
Lầm tưởng phổ biến
Nhiều người Việt nghĩ "có ABN là thành công ty" hoặc "có ABN là khỏi đóng thuế". Cả hai đều sai và có thể dẫn tới rắc rối với ATO. Hiểu đúng giúp bạn tránh phạt và làm ăn bền vững.
⚠️ Cảnh giác dịch vụ thu phí ABN: Đăng ký ABN là MIỄN PHÍ tại trang chính thức ABR. Có nhiều trang trung gian thu phí "giúp đăng ký" — bạn không bắt buộc phải trả tiền cho việc này.
Nên và không nên
✅ Nên làm
- Đăng ký ABN miễn phí trực tiếp tại trang ABR
- Giữ ABN ở trạng thái active và cập nhật thông tin khi đổi địa chỉ/ngành
- Theo dõi doanh thu để biết khi nào phải đăng ký GST (ngưỡng 75.000 đô)
❌ Không nên làm
- Đừng trả tiền cho trang trung gian để xin ABN
- Đừng nghĩ có ABN là đã lập công ty — đó là hai việc khác nhau
- Đừng dùng ABN khi thực chất bạn là nhân viên (sham contracting)
Tương đương ở các nước
Quốc gia | Tương đương | Điểm khác biệt |
|---|
Việt Nam | Mã số thuế / giấy phép kinh doanh | Úc tách rõ ABN (kinh doanh) và ACN (công ty); thủ tục online nhanh, miễn phí cho ABN |
Lầm tưởng thường gặp
⚠️ Lầm tưởng 1: "Có ABN là đã thành lập công ty.":
✅ ✅ Thực tế: Sai. ABN chỉ là mã hoạt động kinh doanh. Công ty là pháp nhân riêng, cần lập qua ASIC và có ACN.
⚠️ Lầm tưởng 2: "Có ABN thì không phải đóng thuế.":
✅ ✅ Thực tế: Sai. Bạn vẫn khai thuế thu nhập trên lãi kinh doanh; nếu doanh thu ≥75.000 đô còn phải đăng ký và nộp GST.
⚠️ Lầm tưởng 3: "Phải trả tiền mới đăng ký được ABN.":
✅ ✅ Thực tế: Sai. Đăng ký ABN miễn phí qua ABR. Chỉ lập công ty (ACN) và đăng ký business name mới mất phí.
Xem thêm
Câu hỏi thường gặp
Mở ABN/ACN là gì?
ABN là mã số 11 chữ số để kinh doanh và xuất hoá đơn, đăng ký miễn phí qua ABR. ACN là mã số 9 chữ số do ASIC cấp khi bạn lập công ty Pty Ltd. Cá nhân kinh doanh chỉ cần ABN; công ty cần cả hai.
Ai đủ điều kiện sử dụng ABN?
Bất kỳ ai thật sự đang hoặc sắp kinh doanh ở Úc — thợ nail, freelancer, tài xế, người bán online, partnership, công ty. Bạn phải chứng minh có hoạt động kinh doanh (không chỉ làm thuê) thì ABR mới cấp ABN.
Mở ABN/ACN khác gì so với ở Việt Nam?
Ở Việt Nam giấy phép kinh doanh và mã số thuế do cơ quan nhà nước cấp với thủ tục riêng. Ở Úc, ABN đăng ký online miễn phí và có ngay, còn lập công ty (ACN) làm qua ASIC nhanh gọn nhưng kèm nghĩa vụ báo cáo hằng năm.
Tôi nên bắt đầu với ABN hay lập công ty luôn?
Phần lớn người mới nên bắt đầu bằng sole trader với ABN vì rẻ và đơn giản. Chỉ nên lập công ty khi cần giới hạn trách nhiệm, gọi vốn hoặc ngành rủi ro cao. Hãy hỏi kế toán trước khi quyết định.
ABN có hết hạn không?
ABN không có "hạn dùng" cố định nhưng có thể bị huỷ nếu bạn ngừng kinh doanh hoặc không cập nhật thông tin. Hãy giữ thông tin chính xác và xác nhận lại khi ABR yêu cầu để tránh bị tắt ABN.
Bài viết mang tính thông tin chung, không phải tư vấn pháp lý, kế toán hay thuế cho trường hợp cụ thể của bạn. Lệ phí và quy định thay đổi thường xuyên — hãy xác nhận tại ABR (abr.gov.au), ASIC (asic.gov.au), ATO (ato.gov.au) hoặc gặp kế toán/luật sư đã đăng ký. Cập nhật 6/2026.
Sẵn sàng bắt tay làm? Xem checklist mở ABN/ACN
