Cảnh báo lừa đảo đầu tư 'pump and dump' tại Úc: Rủi ro từ mẹo chứng khoán trên mạng xã hội

Ủy ban Chứng khoán và Đầu tư Úc (ASIC) vừa phát đi cảnh báo khẩn cấp về loại hình lừa đảo đầu tư 'pump and dump' đang bùng phát, đặc biệt được 'tiếp sức' bởi trí tuệ nhân tạo (AI). Chỉ trong hai tuần, 16 người dân Úc đã mất tổng cộng 2,7 triệu đô la, sau khi bị lôi kéo vào các nhóm trò chuyện trên mạng xã hội với những 'mẹo' đầu tư chứng khoán đầy hứa hẹn.

Thủ đoạn tinh vi và sự 'tiếp sức' của AI

ASIC cho biết, những kẻ lừa đảo đang lợi dụng danh tiếng và hình ảnh của các nhân vật uy tín trong ngành tài chính hoặc người nổi tiếng để dụ dỗ nạn nhân. Chúng tạo ra các video hoặc hình ảnh giả mạo, sử dụng công nghệ AI để làm cho những lời khuyên đầu tư trông như thật, sau đó mời gọi người dùng tham gia vào các nhóm chat trên ứng dụng như WhatsApp. Trong các nhóm này, nạn nhân sẽ được cung cấp những 'mẹo' về các cổ phiếu tiềm năng. Đây chính là khởi đầu của chiêu trò 'pump and dump' – một hình thức thao túng thị trường. Kẻ lừa đảo sẽ thổi phồng giá trị của một tài sản (thường là cổ phiếu) bằng cách tạo ra thông tin sai lệch hoặc gây chú ý quá mức, thường là qua mạng xã hội. Khi giá cổ phiếu tăng vọt do sự tham gia của nhiều nhà đầu tư, chúng sẽ bán ra toàn bộ số cổ phiếu mình đang nắm giữ, khiến giá cổ phiếu sụt giảm mạnh. Nạn nhân sau đó sẽ mắc kẹt với những cổ phiếu mất giá trị, có khi chỉ còn một phần nhỏ so với số tiền họ đã bỏ ra.

Mục tiêu chính và những tổn thất đau lòng

Ông Alan Kirkland, Ủy viên ASIC, nhận định rằng mặc dù các vụ lừa đảo 'pump and dump' đã tồn tại từ lâu, nhưng AI đang 'tiếp sức' và làm cho chúng trở nên nguy hiểm hơn bao giờ hết. 'Với AI, việc tạo ra một video chứng thực giả mạo từ người nổi tiếng hoặc chuyên gia tài chính trông như thật, đưa ra lời khuyên đầu tư, trở nên dễ dàng hơn nhiều,' ông Kirkland chia sẻ với SBS News. Theo ông Kirkland, những người lớn tuổi tại Úc dường như là mục tiêu phổ biến nhất của các vụ lừa đảo này, có thể vì họ thường có nhiều tiền tiết kiệm hơn. Một trong những nhân vật uy tín bị lợi dụng hình ảnh là ông Tom Piotrowski, Trưởng bộ phận phân tích thị trường của Ngân hàng Quốc gia Úc (NAB). Ông Piotrowski bày tỏ sự đau lòng khi chứng kiến hình ảnh của mình bị lạm dụng để lừa gạt người khác. 'Khi bạn dành rất nhiều thời gian để hướng dẫn mọi người cách tiếp cận và tham gia vào thị trường đầu tư – khi bạn tham gia vào hành trình giáo dục đó – việc chứng kiến những điều như thế này xảy ra thật sự rất đau lòng,' ông nói.

Khác biệt với các loại lừa đảo đầu tư khác

Điểm khác biệt đáng chú ý của lừa đảo 'pump and dump' so với nhiều hình thức lừa đảo đầu tư khác là nạn nhân thường đầu tư vào các cổ phiếu thật trên các sàn giao dịch tài chính có thật, thông qua các công ty môi giới hợp pháp. Ông Kirkland giải thích: 'Với nhiều vụ lừa đảo đầu tư khác, chúng thực sự lừa bạn bỏ tiền vào một thứ không hề tồn tại. Còn với loại hình lừa đảo này, kẻ gian khiến bạn mua cổ phiếu thật, nhưng chúng thao túng thị trường để trục lợi, để lại hậu quả nặng nề cho nhà đầu tư.' Điều này khiến việc nhận diện scam trở nên khó khăn hơn, vì ban đầu mọi thứ có vẻ rất hợp pháp.