Công cụ đánh giá chăm sóc người cao tuổi gây tranh cãi: Chính phủ Úc thừa nhận hạn chế

Một công cụ mới nhằm hợp lý hóa quy trình đánh giá nhu cầu chăm sóc người cao tuổi tại Úc, được triển khai từ tháng 7 năm 2024, đang đối mặt với làn sóng chỉ trích mạnh mẽ vì bị cáo buộc gây chậm trễ và bỏ qua các trường hợp phức tạp. Trước áp lực từ dư luận và phe đối lập, chính phủ Liên bang Úc đã thừa nhận một số hạn chế và công bố điều chỉnh, tăng cường yếu tố con người trong quy trình này.

Bối cảnh và sự ra đời của công cụ IAT

Hệ thống chăm sóc người cao tuổi tại Úc là một phần quan trọng của mạng lưới an sinh xã hội, được chính phủ liên bang hỗ trợ và quản lý để đảm bảo người cao tuổi nhận được sự chăm sóc phù hợp với nhu cầu của họ. Để tối ưu hóa quy trình đánh giá này, chính phủ đã giới thiệu Công cụ Đánh giá Tích hợp (Integrated Assessment Tool - IAT) vào tháng 7 năm 2024. IAT được thiết kế để đánh giá nhu cầu chăm sóc của người cao tuổi, từ đó xác định quyền được hưởng các dịch vụ chăm sóc do chính phủ tài trợ. Công cụ này hoạt động dựa trên một thuật toán phân tích dữ liệu từ một bản khảo sát, sau đó tự động đưa ra kết quả bao gồm mức độ hỗ trợ tài chính mà người đó sẽ nhận được và mức độ ưu tiên chăm sóc.

Những chỉ trích và lo ngại từ cộng đồng

Ngay từ khi ra mắt, IAT đã vấp phải nhiều ý kiến trái chiều và chỉ trích từ các tổ chức, chuyên gia và cộng đồng. Nhiều người bày tỏ lo ngại rằng công cụ này đang khiến một số người cao tuổi phải chờ đợi quá lâu để được đánh giá và tiếp cận các dịch vụ cần thiết. Đặc biệt, các trường hợp có hoàn cảnh phức tạp hoặc nhu cầu đặc biệt dường như không được thuật toán xử lý một cách hiệu quả, dẫn đến những kết quả không phù hợp. Các nhà phê bình cho rằng việc quá phụ thuộc vào một hệ thống tự động có thể bỏ qua sự tinh tế và yếu tố con người cần thiết trong việc đánh giá nhu cầu chăm sóc, vốn đòi hỏi sự thấu hiểu và phán đoán chuyên môn.

Phản ứng của chính phủ và những điều chỉnh ban đầu

Trước những chỉ trích ngày càng tăng, chính phủ Liên bang Úc đã có động thái phản hồi. Bộ trưởng Bộ Chăm sóc Người cao tuổi, ông Sam Rae, đã lên tiếng thừa nhận rằng "trong một số trường hợp hạn chế, hoàn cảnh phức tạp của một số người không nhất thiết phải nằm gọn gàng trong một khuôn khổ." Ông Rae cho biết chính phủ đã lắng nghe các ý kiến và thực hiện công việc chính sách để đảm bảo kết quả tốt nhất cho người cao tuổi. Theo những thay đổi mới được công bố, "nếu theo quan điểm lâm sàng của tổ chức đánh giá, nhu cầu của người cao tuổi không được công cụ đáp ứng đầy đủ," thì họ sẽ có "tùy chọn để chuyển vấn đề đó lên người quản lý hệ thống." Đây được xem là một bước đi nhằm tăng cường yếu tố con người trong quy trình đánh giá, dù chỉ ở một mức độ nhất định.

Áp lực từ phe đối lập và yêu cầu can thiệp sâu hơn

Tuy nhiên, những điều chỉnh của chính phủ vẫn chưa xoa dịu được sự bất bình từ phe đối lập. Mới đây, liên minh giữa Đảng Tự do/Quốc gia (Coalition), Đảng Xanh (Greens) và Thượng nghị sĩ độc lập David Pocock đã cùng nhau đưa ra một dự luật phản đối IAT và yêu cầu can thiệp sâu hơn của con người vào hệ thống. Bà Anne Ruston, phát ngôn viên về y tế và NDIS của phe đối lập, phát biểu trước Thượng viện rằng dự luật này "khôi phục một nguyên tắc đơn giản: các quyết định về chăm sóc phải do một người có trình độ, một chuyên gia có trình độ đưa ra, chứ không phải một thuật toán máy tính không có năng lực con người." Bà Ruston nhấn mạnh rằng "dự luật này đảm bảo công cụ hỗ trợ, chứ không thay thế, phán đoán chuyên môn." Bà cũng chỉ trích động thái của Bộ trưởng Rae là "một sự thừa nhận đáng lên án rằng công cụ đang thất bại, nhưng ông ấy lại loại trừ việc phục hồi quyền ghi đè của con người mà chỉ điều chỉnh những chi tiết nhỏ." Đáp lại, Thượng nghị sĩ Đảng Lao động Nita Green cho biết "mặc dù chính phủ chia sẻ ý định của dự luật tư nhân này, nhưng với bản dự thảo hiện tại, chúng tôi không thể ủng hộ việc thông qua nó."