Công ty khai thác mỏ trên đảo Cockatoo, Tây Úc lâm vào tình trạng quản lý đặc biệt

Một công ty khai thác quặng sắt thuộc sở hữu của Hong Kong trên hòn đảo Cockatoo thơ mộng của Tây Úc vừa tuyên bố vỡ nợ, buộc các nhà quản lý đặc biệt phải vào cuộc giữa lúc chính quyền bang đang truy đòi các khoản tiền bản quyền chưa thanh toán. Sự việc này không chỉ gây thất thoát ngân sách mà còn đặt ra những câu hỏi về hoạt động của các doanh nghiệp nước ngoài trong ngành công nghiệp khai khoáng chiến lược của Úc.

Bối cảnh và tình trạng quản lý đặc biệt

Công ty Cockatoo Island Mining Pty Ltd (CIM), có trụ sở tại Hong Kong và được kiểm soát bởi bà Choi Lai Kuen, vừa chính thức lâm vào tình trạng quản lý đặc biệt (administration) vào cuối ngày thứ Ba vừa qua. Đây là một quy trình pháp lý tại Úc, trong đó một công ty độc lập được chỉ định để tiếp quản và đánh giá tình hình tài chính của doanh nghiệp đang gặp khó khăn, nhằm tìm ra giải pháp tốt nhất cho các chủ nợ và công ty. Trong trường hợp này, các chuyên gia Richard Tucker và John Bumbak từ công ty KordaMentha đã được hội đồng quản trị của CIM tự nguyện bổ nhiệm để điều hành. Nhiệm vụ cấp bách nhất của họ hiện tại là tiến hành đánh giá khẩn cấp các khoản tài chính của công ty để xác định chính xác số tiền nợ.

Những khoản nợ và lo ngại an ninh quốc phòng

Vụ việc vỡ nợ của CIM diễn ra trong bối cảnh chính quyền bang Tây Úc đang ráo riết truy đòi các khoản tiền bản quyền khai thác chưa thanh toán từ công ty này. Đây là nguồn thu quan trọng cho ngân sách bang, và việc không thu được các khoản này đồng nghĩa với việc tiền của người đóng thuế bị thất thoát. Tuy nhiên, Bộ Tài chính bang đã từ chối tiết lộ con số cụ thể của khoản nợ, viện dẫn các quy định bảo mật trong Đạo luật Khai thác mỏ. Ngoài ra, CIM cũng phải đối mặt với lệnh giải thể từ OSM Thome, nhà quản lý vận chuyển của họ đến từ Na Uy. Đáng chú ý, việc CIM, một công ty nước ngoài, tiếp quản quyền sở hữu mỏ trên đảo Cockatoo vào năm 2020 đã từng gây ra nhiều lo ngại trong giới chức quốc phòng Úc. Hòn đảo này nằm gần Khu Huấn luyện Quốc phòng Yampi Sound, một khu vực có ý nghĩa chiến lược quan trọng. Những lo ngại này nay lại được khơi lại khi công ty gặp sự cố tài chính, làm nổi bật sự cần thiết của việc quản lý chặt chẽ các tài sản chiến lược của quốc gia.

Giá trị chiến lược của mỏ sắt đảo Cockatoo

Đảo Cockatoo, nằm ngoài khơi bờ biển Kimberley của Tây Úc, không chỉ nổi tiếng với cảnh quan thơ mộng mà còn là một trong những khu vực khai thác quặng sắt hàng đầu của Úc. Các mỏ trên đảo Cockatoo và đảo Koolan lân cận đã được các nhà điều hành khác nhau khai thác hơn một thế kỷ, bao gồm cả tập đoàn BHP. Quặng sắt lần đầu tiên được thu hồi từ đảo Cockatoo vào những năm 1880, và riêng hầm mỏ Seawall đã sản xuất khoảng 45 triệu tấn quặng sắt dùng để sản xuất thép trong giai đoạn từ năm 1951 đến 2015, với hàm lượng quặng sắt cực kỳ cao, lên tới 67 phần trăm. Hoạt động khai thác tại đảo Cockatoo đã lặng lẽ nối lại vào tháng 11 năm 2024 sau chín năm tạm ngừng, và xuất khẩu quặng đã được khởi động lại vào tháng 4 năm ngoái. Các hồ sơ của chính phủ cho thấy CIM đã đầu tư khoảng 21,1 triệu đô la vào địa điểm ngoài khơi này trong năm tài chính 2025. Ông Richard Tucker từ KordaMentha nhấn mạnh: “Dự án đảo Cockatoo là một tài sản hiếm có. Nó đã sản xuất một số quặng sắt chất lượng cao nhất từng được vận chuyển từ Úc trong suốt 70 năm hoạt động, với cơ sở hạ tầng cảng và xuất khẩu đã được thiết lập.”