Khi nhận offer tại Úc, loại hợp đồng lao động quyết định toàn bộ quyền lợi bạn sẽ nhận được: từ phép năm, nghỉ ốm, đến mức bảo vệ khi bị sa thải. Không phải ai cũng đọc kỹ trước khi ký.
Bài viết này so sánh 4 loại hợp đồng phổ biến nhất tại Úc, giúp bạn hiểu mình đang ở vị trí nào và quyền lợi gì đang thuộc về mình.
Tóm tắt nhanh
- Permanent full-time: 38 giờ/tuần, đầy đủ NES entitlements, bảo vệ unfair dismissal.
- Permanent part-time: giờ ít hơn nhưng entitlements pro-rata — vẫn có annual leave, sick leave.
- Casual: 25% loading bù cho không có paid leave — nhưng không có job security.
- Fixed-term: kết thúc tự động vào ngày ghi trong hợp đồng — cẩn thận gia hạn nhiều lần.
- Contractor (ABN): không phải nhân viên, không có NES — nhưng thường bị FWO điều tra sham contracting.
So sánh 4 loại hợp đồng lao động tại Úc
- Permanent full-time: 38 giờ/tuần, annual leave 4 tuần, sick leave 10 ngày/năm, notice period
- Permanent part-time: Giờ thỏa thuận (<38), mọi entitlements pro-rata, bảo vệ như full-time
- Casual: +25% loading, không có annual/sick leave, không có guaranteed hours
- Fixed-term: Hợp đồng có ngày kết thúc, entitlements như permanent trong thời hạn
Casual — lợi ích và rủi ro thực tế
Casual loading 25% nghe có vẻ hấp dẫn, nhưng thực tế khi tính tổng (sau khi trừ đi giá trị annual leave, sick leave, notice period bị mất) thì không nhất thiết cao hơn permanent cùng công việc. Ngoài ra, casual dễ bị "laid off" khi ít việc mà không cần thông báo trước.
💡 Casual conversion: Từ 2021, casual đã làm việc regular và systematic trong 12 tháng có quyền yêu cầu chuyển sang permanent. Nhà tuyển dụng phải trả lời bằng văn bản trong 21 ngày.
Fixed-term — những bẫy cần tránh
Hợp đồng fixed-term hết hạn là tự nhiên kết thúc — nhà tuyển dụng không cần thông báo sa thải hay trả redundancy pay. Tuy nhiên nếu hợp đồng được gia hạn nhiều lần và tổng thời gian vượt 2 năm (từ 12/2023), có thể được bảo vệ như permanent theo luật mới.
Câu hỏi thường gặp
Tôi là casual, có được annual leave không?
Không — casual không có paid annual leave. Thay vào đó bạn nhận 25% casual loading. Tuy nhiên casual được unpaid carer's leave và compassionate leave.
Nhà tuyển dụng nói tôi là "contractor" nhưng tôi làm như nhân viên — có sao không?
Đây có thể là sham contracting — vi phạm nghiêm trọng Fair Work Act. Dấu hiệu: bạn làm giờ nhất định, dùng thiết bị của họ, không thể từ chối công việc, không thể làm cho đối thủ. Báo cáo với FWO để điều tra.
Fixed-term có được trả notice khi kết thúc không?
Thông thường không — hợp đồng tự kết thúc khi đến ngày. Nhưng nếu nhà tuyển dụng chấm dứt trước hạn, họ phải trả notice hoặc pay in lieu of notice.
Bài viết cung cấp thông tin tổng quan. Nếu bạn không chắc về loại hợp đồng đang ký hoặc quyền lợi của mình, hãy liên hệ Fair Work Ombudsman (fairwork.gov.au) hoặc community legal centre để được tư vấn miễn phí trước khi ký.
Tìm hiểu thêm về quyền lao động tại Úc
